De democratische erfenis van 68: waar staat de universiteit vandaag?

Een debat in aansluiting op de doctoral school over Slow Science

De studentenprotesten van 1968 stelden modernisering, democratisering en sociale gelijkheid centraal. Aan de universiteiten eisten de studenten meer inspraak en maatschappelijk engagement. Hoe schatten we anno 2018 de democratische erfenis van 68 in? Hoe is het gesteld met de maatschappelijke kerntaak van de universiteit om een brug te slaan met de samenleving? Geert Buelens (auteur De jaren zestig: een cultuurgeschiedenis) gaat in gesprek met wetenschappers uit Vlaanderen en Nederland aan de hand van drie deelonderwerpen.

Programma 

De avond begint met een literaire voordracht over de jaren zestig door de Nederlandse schrijfster Dewi de Nijs Bik. Ze behaalde de masters Nederlands en Comparative Literature aan de UvA en samen met zeventien andere schrijftalenten neemt zij deze zomer deel aan de Parijse schrijfresidentie van deBuren.

I - Inspraak en academische vrijheid

Discussie met: Mineke Bosch (Rijksuniversiteit Gronigen) en Walter Weyns (Universiteit Antwerpen)

Eind jaren 60 vonden over de hele wereld felle studentenprotesten plaats. Ook in Nederland en Vlaanderen werd de roep om meer inspraak, betere toegang tot het hoger onderwijs en inhoudelijke vernieuwing steeds luider. De overheden voerden uiteindelijk in beide landen wettelijke vernieuwing door die studenten meer inspraak gaf en ook andere eisen grotendeels inwilligde. Vandaag laat zich de vraag stellen, wat er van die hoopgevende ingrepen nog overblijft. Anno 2018 is de roep om meer democratie binnen de universiteit bepaald niet verdwenen. Vermarkting en extreme bureaucratisering zetten volgens critici inspraak en academische vrijheid onder druk. Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen het studentenprotest in de jaren 60 en de roep om meer inspraak binnen de universiteiten in Nederland en Vlaanderen vandaag? Zijn Nederlandse en Vlaamse universiteiten even democratisch georganiseerd? Is meer democratie inderdaad nodig, of dreigt dan een situatie waarin het management onmogelijk nog efficiënt en daadkrachtig kan optreden?


II - Taal en academisch onderwijs: van 'Leuven Vlaams' tot verengelsing
Discussie met: Gita Deneckere (Universiteit Gent) en Marc van Oostendorp (Meertens Instituut, Radboud Universiteit)

In Nederland speelde in de jaren 60 geen taalkwestie terwijl in Vlaanderen het beeld van de jaren 60 sterk gekleurd is door 'Leuven Vlaams'. Wel zijn er overeenkomsten tussen het debat over de verengelsing van de universiteit in Nederland en Vlaanderen nu, en de strijd voor vernederlandsing van de Vlaamse universiteiten destijds. Ook nu stellen verdedigers van het Nederlands als wetenschaps- en onderwijstaal dat het gebruik van een andere taal leidt tot meer afstand tussen universiteit en samenleving. Ook zorgen rondom maatschappelijke emancipatie spelen opnieuw een rol. Heeft het gebruik van het Nederlands de wetenschap in Vlaanderen dichterbij het volk gebracht? Bedreigt de verengelsing van de universiteit haar maatschappelijke rol? Wat zijn andere argumenten voor en tegen de verengelsing?

III - Diversiteit en dekolonisatie van het Hoger Onderwijs
Discussie met: Mitchell Esajas (New Urban Collective, Black Archives) en Chantal Van Audenhove (KU Leuven)

Eind jaren 60 ging het debat over diversiteit aan de universiteit vooral over klasse en gender. Kinderen uit arbeidersmilieus en vrouwen waren zwaar ondervertegenwoordigd onder studenten en academisch personeel. Vijftig jaar later gaat de discussie op dit gebied vooral over etniciteit: in verhouding zijn er veel te weinig studenten met een migratieachtergrond en docenten zijn in de regel wit. Daarnaast groeit de kritiek op het ‘witte’ curriculum; de stelling is hier dat kolonisatie voortleeft aan de universiteit doordat het witte perspectief in de academische wereld dominant blijft. Hoe divers zijn Vlaamse en Nederlandse universiteiten nu? Wat wordt er in beide landen gedaan om ervoor te zorgen dat jongeren met een migratieachtergrond de weg vinden naar het academisch onderwijs? Hoe gaan Nederlandse en Vlaamse universiteiten en overheden om met het debat rond dekolonisatie? En op welke andere terreinen staat de diversiteit op universiteiten onder druk?

Mineke Bosch

Mineke Bosch is een Nederlands historicus en verbonden als Hoogleraar Moderne Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Haar expertise ligt bij wetenschapsgeschiedenis / wetenschappelijke biografie, geschiedenis van politieke cultuur en burgerschap, vrouwen en gendergeschiedenis, internationale vrouwenbewegingen, egodocumenten / (auto-)biografie / life writing. Zij is de biografe van Aletta Jacobs, de eerste officiële vrouwelijke studente en arts in Nederland.

(c) Dries Luyten

Gita Deneckere

Gita Deneckere is hoogleraar bij de Vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Gent. Ze maakt deel uit van het Bestuurscollege van de UGent en is promotor van UGentMemorie, het virtueel geheugen van haar universiteit. Haar lopend onderzoek staat in het teken van de geschiedenis van macht en emancipatie. De geschiedenis van de vrouwenbeweging en het feminisme vormt een belangrijke onderzoekslijn. Deneckere lag mee aan de basis van de interuniversitaire master Gender en Diversiteit en is sinds 2013 lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België (KVAB), Klasse Menswetenschappen.

Mitchell Esajas

Mitchell Esajas studeerde bedrijfskunde en antropologie. Hij is voorzitter en medeoprichter New Urban Collective, een netwerk voor studenten en young professionals van diverse culturele achtergronden. Vanuit NUC is hij betrokken bij initiatieven die bijdragen aan de dekolonisering van het onderwijs, diversiteit en inclusie op de arbeidsmarkt en het opzetten van The Black Archives. Daarnaast werkte hij tot voor kort als programmamanager Anthropology & Sociology op de Universiteit van Amsterdam.

Chantal Van Audenhove

Chantal Van Audenhove is vicerector diversiteits- en studentenbeleid van de KU Leuven en als zodanig verantwoordelijk voor de Dienst Diversiteitsbeleid. Ze is hoogleraar aan het Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg en Eerstelijnszorg van de KU Leuven en sinds 1996 directeur van LUCAS, het Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy. Van Audenhove is een autoriteit op het vlak van geestelijke gezondheidszorg, welzijn, armoede en sociale uitsluiting.

Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is senior-onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW) en sinds vorig jaar hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit. Hij is in Nederland de eerste hoogleraar die Academische Communicatie als aandachtspunt heeft.Taalliefhebbers zullen hem kennen van zijn vele bijdragen over taal aan onder meer het tijdschrift Neerlandistiek (waarvan hij hoofdredacteur is), Onze Taal, Taalpost, NRC Handelsblad of discussieplatform Sargasso.

Walter Weyns

Walter Weyns doceert onder meer algemene sociologie en cultuurkritiek aan de Universiteit Antwerpen. Hij beoefent een essayistische vorm van sociologie, schreef een dissertatie over Jürgen Habermas en publiceerde o.a. de monografieën Marx begrijpen (Houtekiet, 2018), Van mensen en dingen. Een verkenning van onze socialiteit (Intersentia, 2017), Klassieke sociologen en hun erfenis (LannooCampus, 2014), Het geval Canetti (Acco, 2008); voorts redigeerde hij de bundels Marktisme. Kritiek op het berekenend samenleven (Pelckmans, 2013), New Public Spheres (Ashgate, 2013), en Gedoofde kaarsen en uitslaande vlammen. Secularisatie onder de loep (Polis, 2015).

Geert Buelens (moderator)

Geert Buelens is dichter, essayist en hoogleraar moderne Nederlandse Letterkunde in Utrecht en Stellenbosch. Hij promoveerde op het met de Vlaamse Cultuurprijs bekroonde Van Ostaijen tot heden. Zijn invloed op de Vlaamse poëzie (2001). Ook zijn boek Europa Europa!, over de dichters van de Eerste Wereldoorlog (2008), werd meermaals bekroond en is intussen vertaald in het Engels, Duits en Servisch. Dit voorjaar verscheen De jaren zestig. Een cultuurgeschiedenis, dat werd ontvangen als "een nieuw standaardwerk".

Organisatie: deBuren, UGent, VUB, KULeuven en UAntwerpen.
Politiek & samenleving

Dit evenement is
afgelopen!

Dit event maakt deel uit van het thema:

De erfenis van de jaren zestig

Bekijk het thema
Vertel het verder:
Koop nu je tickets! maandag 23 april 2018 19:30 - 21:00