Hommage aan Herman de Coninck

Waar is de tijd? Hier is de tijd.


Op 22 mei 2017 is het twintig jaar geleden dat Herman de Coninck in Lissabon aan een hartstilstand overleed. Hij werd 53 en liet een indrukwekkend oeuvre na, dat nog altijd veel mensen ontroert en inspireert.

Kristien Hemmerechts, zijn weduwe, heeft de mooiste gedichten én ook brieven geselecteerd, en brengt die samen met de Nederlandse dichteres Ellen Deckwitz. Bram Nolf, hoboïst en bewonderaar van Herman de Coninck, zorgt voor muziek samen met bevriende musici. De ingetogen illustraties van Laura de Coninck, beeldend kunstenares én dochter van, ondersteunen de voorstelling visueel.


OVER DE GASTEN

Kristien Hemmerechts (°1955) is de auteur van romans, essays, reisverhalen en recensies. Ze doceert literatuur aan de Hogeschool Universiteit Brussel. Ze is de weduwe van Herman de Coninck, over wie ze het veelgeprezen Taal zonder mij (1998) schreef.

Ellen Deckwitz (°1982) is een Nederlandse dichteres, schrijfster, columniste en performancekunstenaar. Ze schrijft onder meer voor NRC Next, NRC Handelsblad en De Morgen. Ellen debuteerde in 2011 met De steen vreest mij, bekroond met de C. Buddingh-prijs. Nadien volgden Hoi feest en De blanke gave, beiden unaniem geprezen door jury's en recensenten. Van haar poëziegids Olijven moet je leren lezen gingen in 2016 meer dan 10.000 exemplaren over de toonbank. Deckwitz staat op diverse podia, van Lowlands tot Carré, van Edinburgh tot Warschau, van De Nacht van de Poëzie tot De Wereld Draait Door. Ze trad op met o.a. Spinvis, het Nederlands Blazers Ensemble en het Scapino Ballet.

Bram Nolf (°1970) is hoboïst solist bij het Nationaal Orkest van België en docent aan het Lemmensinstutuut in Leuven. Hij genoot zijn opleiding aan de conservatoria van Gent, Rotterdam en Parijs. Zijn concerten brachten hem in alle belangrijke concertzalen van Europa, maar ook in Japan, Canada, Mexico en Indonesië. Zijn repertoire gaat van Albinoni tot Zimmermann, van barok tot avantgarde, van solo tot het grote orkestwerk. Bram Nolf plaatst zijn muziek graag in cross-overprojecten, waarin een link gemaakt wordt met literatuur, poëzie, beeldende kunst of theater. Hij probeert steeds een zo breed mogelijke maatschappelijke relevantie en een niet-elitaire context te vinden voor zijn projecten, zonder daarbij verregaande artistieke compromissen te sluiten. Voor de hommage aan Herman de Coninck laat hij zich vergezellen door Otto Derolez (viool), Gudrun Vercampt (viool), Béatrice Derolez (altviool), Karel Steylaerts (cello) en Jan Buysschaert (contrabas).

Laura de Coninck is de dochter van Herman de Coninck en zijn tweede vrouw Lieve Coppens. Laura is naast beautyredactrice voor verschillende lifestylemagazines een begenadigd illustratrice en beeldend kunstenares. Haar werk werd o.a. tijdens Kunstenfestival Watou en in Huis Happaert tentoongesteld.


Organisatie: Vlaams-Nederlands Huis deBuren en Antwerpen Boekenstad ism Arenberg

 

VERDER LEZEN

WAAR IS DE TIJD? HIER IS DE TIJD.

DE PLEK

Je moet niet alleen, om de plek te bereiken,
thuis opstappen, maar ook uit manieren van kijken.
Er is niets te zien, en dat moet je zien
om alles bij het zeer oude te laten.

Er is hier. Er is tijd
om overmorgen iets te hebben achtergelaten.
Daar moet je vandaag voor zorgen.
Voor sterfelijkheid.

(Uit Schoolslag van Herman de Coninck, 1994)


Op 22 mei 2017 is het twintig jaar geleden dat Herman de Coninck, een van Vlaanderens grootste en meest populaire dichters, aan een hartstilstand bezweek in Lissabon. Met bevriende schrijvers, waaronder Anna Enquist, Connie Palmen en wijlen Hugo Claus, bezocht hij er een internationaal congres over literatuur. Hij werd 53 jaar en liet een indrukwekkend oeuvre na, dat nog altijd veel mensen ontroert en inspireert. Vlaams-Nederlands Huis deBuren en Antwerpen Boekenstad fêteren samen met Arenberg en zijn weduwe Kristien Hemmerechts, de Conincks veelgelezen en geprezen oeuvre met een hommage aan de dichter, dag op dag twintig jaar na zijn overlijden.

Kristien Hemmerechts selecteerde onder de noemer ‘Waar is de tijd? Hier is de tijd?', een vers uit het gedicht ‘Meisje', chronologisch een reeks gedichten en brieven die de vinger leggen op de unieke dichter, schrijver en mens die Herman de Coninck was.

O, de meisjesachtigheid van veertigjare meisjes,
hoe ze soms willen, soms niet,
maar eigenlijk altijd, als je het maar ziet.
Waar is de tijd? Hier is de tijd.
(Uit 'Meisje' - gedicht in de bundel De Gedichten van Herman de Coninck)


Samen met dichteres Ellen Deckwitz leest ze afwisselend deze teksten voor. De voorstelling wordt muzikaal begeleid door Bram Nolf, hoboïst en bewonderaar van Herman de Coninck, die maakte samen met bevriende musici. De ingetogen illustraties van Laura de Coninck, beeldend kunstenares én dochter van, ondersteunen de voorstelling visueel. Herman de Coninck droeg een aantal gedichten op aan zijn dochter uit zijn tweede huwelijk, waarin hij vooral de de kwetsbaarheid van het vaderschap beschreef.

Maar ze is er niet, haar deur staat aan,
Het tocht er van dochter.
Ik probeer haar even te hebben laten gaan.
(Uit ‘Pastorale', gedicht in de bundel Schoolslag van Herman de Coninck, 1994)

 

LEVEN EN WERK

Herman de Coninck werd in 1944 geboren in Mechelen, maar woonde sinds begin jaren '70 in de wijk Zurenborg, Antwerpen. Hij debuteerde in 1969 met de bundel De Lenige liefde, waarvoor hij prompt werd bekroond met de Yang-prijs (1969) en de Prijs van de Provincie Antwerpen (1971). Sinds het begin onderscheidde Herman de Conincks poëzie zich door zijn toegankelijkheid: hij slaagde erin om de meest alledaagse gebeurtenissen en tegelijkertijd de meest heftige, menselijke emoties te vatten in een voor iedereen begrijpelijke taal. Dit maakte hem tot de vader van het ‘nieuw realisme' en ‘de man die zijn volk poëzie leerde lezen'

Herman de Conincks biografie kent een aantal ijkpunten van verlies, die weerklank hebben gevonden in zijn poëzie, zoals ook blijkt uit de fragmenten die in de voorstelling ‘Waar is de tijd? Hier is de tijd' aan bod komen. Toen hij eenentwintig jaar oud was verloor hij zijn vader. Zijn eerste echtgenote, An Somers, overleed in een auto-ongeval. Zijn tweede dichtbundel Zolang er sneeuw ligt (1975) werd sterk beïnvloed door de moeilijke periode die hierop volgde. De bundel werd bekroond met de Dirk Martensprijs van de Stad Aalst (1976) en de Prijs van de Vlaamse Provinciën (1978). In de bundels die daarop volgden, zoals Met een klank van hobo (1980), in 1982 bekroond met de Prijs van de Vlaamse Gids 1982, en De hectaren van het geheugen (1985), bekroond met de J. Campertprijs in 1986, neigt hij steeds meer naar het romantische met gedichten waarin hij uitlegt wat liefde en poëzie voor hem betekenen.

Naast dichter, was Herman de Coninck ook journalist, begenadigd essayist én brievenschrijver, zoals blijkt uit de selectie die Kristien Hemmerechts maakte voor deze hommage-avond. Van 1970 tot 1983 was hij redacteur voor het weekblad HUMO, waarvoor hij onder andere samen met Piet Piryns interviews maakte. In 1983 werd hij hoofdredacteur van Het Nieuw Wereldtijdschrift op, de grondig vernieuwde opvolger van het Nieuw Vlaams Tijdschrift, dat hij samenstelde met Piet Piryns en Paul de Wispelaere. Het Nieuw Wereldtijdschrift bracht een mix van literatuur en journalistiek en onderscheidde zich door zijn eigenzinnige stijl en authentieke invulling. Herman de Coninck slaagde erin om uit de hopen inzendingen de meest originele gedichten en verhalen te selecteren. Schrijvers wiens werk niet werd weerhouden, adresseerde Herman de Coninck steeds met een persoonlijk schrijven met motivatie van de afwijzing. Hij bewaarde al de brieven die hij ontving en maakte een kopie van de brieven die hij schreef. Een aantal van deze, steeds spitsvondige, bijwijlen hilarische afwijzingen werden, samen met de meer dan 15.000 brieven die Herman de Coninck achterliet na zijn dood, gebundeld in het brievenboek Een aangename postumiteit. Brieven 1965-1997, samengesteld door Annick Schreuder en Kristien Hemmerechts in 2004.

Gekenmerkt door dezelfde toegankelijkheid als de poëzie die hij creëerde, maakte Herman de Coninck de poëzie ook tot onderwerp: zijn essays over poëzie werden onder andere gebundeld in Over de troost van pessimisme (1983), De flaptekstlezer (1992) en Intimiteit onder de melkweg (1994). Deze laatste bundel werd bekroond met De Gouden Uil Literatuurprijs in 1995.

In totaal liet Herman de Coninck ons zeven dichtbundels na. Vermeerderd met de duizenden brieven, meer dan voldoende materiaal voor een poëtisch programma om hem te eren.

 

 

 

Dit evenement is
afgelopen!

Vertel het verder: