Made in Europe | De duistere kant van Brussel

Met o.a. Geert van Istendael, Pascal Verbeken, Myriam Sahraoui & Emilio Lopez-Menchero

Aansluitend op Made in Europe, de nieuwe documentairereeks van VPRO, die vanaf 12 februari 2017 te zien is op Canvas en NPO 2, organiseert deBuren een verdiepend podiumprogramma.


Made in Europe bij deBuren | Metropolis Brussel

De filmklassieker Metropolis gaat over een dystopische stad waarin onder- en bovenlaag gescheiden van elkaar leven. De parallellen met Brussel zijn snel gelegd: ook in deze stad leven verschillende gemeenschappen langs elkaar heen en zijn er grote verschillen tussen arm en rijk. Utopische plannen uit het verleden liepen vaak op niets uit, en sinds de aanslagen van maart 2016 staat ‘Molenbeek' internationaal bekend als de ultieme dystopie. Bij deBuren onderzoeken we de donkere kant van Brussel. Hoe dystopisch is de stad in werkelijkheid, en hoe gaan Brusselaars om met de beeldvorming? 

Het programma ziet eruit als volgt:

  • Ode aan Metropolis door Gertjan Willems

  • Schrijver en documentairemaker Pascal Verbeken (Arm Wallonië, Grand Central Belge, Duistere wegen) spreekt over De Noordwijk en het Manhattanplan als verloren Brusselse utopie. Hij maakt daarbij gebruik van oud en nieuw beeldmateriaal
  • Theatermaker/projectleider Myriam Sahraoui (Zina Platform) en architect/kunstenaar Emilio López-Menchero zijn allebei actief (geweest) in het verguisde Molenbeek. Wat hoopten zij te bereiken met hun artistieke projecten en wat waren de resultaten? Hoe dystopisch is het stadsdeel werkelijk en vooral: welke rol denken zij dat geëngageerde kunst er kan spelen? Moderator: Annabelle Van Nieuwenhuyse.

  • Tot slot van de avond brengt Geert van Istendael een gloednieuwe tekst over Brussel als dystopie.


Over de sprekers

Myriam Sahraoui heeft als kind van een Marokkaanse vader en een Nederlandse moeder altijd op het kruispunt van twee culturen gestaan. Het bij elkaar brengen van die culturen is een belangrijk thema in haar leven. In 2003 richtte ze samen met Elly Ludenhoff, Nazmiye Oral en Adelheid Roosen theatergezelschap & cultureel platform Zina op. Myriam is daar maker, speler, researcher en leider van grassrootsprojecten in het Zina wijkatelier in Amsterdam Slotermeer. In 2015 en 2016 verzamelde ze samen met het Brusselse Kaaitheater verhalen van bewoners uit de wijken Slotermeer en Molenbeek voor de audio-installatie en performance Beauty Verhalen Salon. Deze verhalen kregen een plek in o.a. het Kaaitheater en op het Gemeenteplein in Molenbeek.

Emilio López-Menchero is een Brusselse architect en beeldend kunstenaar (1960). Hij groeide op in Mol als zoon van Spaanse ouders. Deze dubbele identiteit vormt de rode draad door zijn werk als kunstenaar. Zijn werken zijn steeds zeer toegankelijk. Hij vertrekt vanuit herkenbare situaties uit het dagelijks leven en vormt deze om tot artistieke en soms kritische reflecties over zichzelf, zijn familie, de stad Brussel en haar diverse inwoners. In 2010 installeerde hij op de grens tussen Brussel-centrum en Molenbeek een replica van de beruchte Berlijnse controlepost 'Checkpoint Charlie' om voorbijgangers bewust te maken van de absurditeit van grenzen: in dit geval een denkbeeldige grens tussen de hippe Dansaertstraat en de armere migrantenwijk Oud-Molenbeek aan de overkant van het kanaal. De spanning tussen deze imaginaire en werkelijke geografische afbakeningen vormt een aanleiding om stil te staan bij dit soort conventies.

Pascal Verbeken (1965) is journalist, schrijver en documentairemaker. Voor Arm Wallonië (2007) won hij de M.J. Brusse-prijs voor het Beste Journalistieke Boek van het Nederlands Fonds voor Bijzondere Journalistieke Projecten en haalde hij de shortlist van de ABN AMRO Bank Prijs voor het Beste Non-Fictie Boek. Voor Grand Central Belge (2012) volgde hij een negentiende-eeuwse spoorlijn die Wallonië met Vlaanderen verbond, om het requiem van een verscheurd land te schrijven. Grand Central Belge was genomineerd voor de Bob den Uylprijs 2013. Samen met Herman Selleslags maakte hij Tranzyt Antwerpia (2013) en voor Duistere wegen (2015) volgde Verbeken het spoor van Vincent van Gogh in de Borinage.

Geert van Istendael werd geboren in Brussel, bracht een gedeelte van zijn jeugd door in Utrecht en koestert sindsdien een grote doch kritische liefde voor Nederland en de Nederlanders. Hij studeerde sociologie en filosofie aan de Universiteit van Leuven en werkte na een korte wetenschappelijke loopbaan vijftien jaar voor de Vlaamse openbare televisie. Sinds 1993 is Van Istendael zelfstandig auteur. Als essayist, columnist, polemist, dichter en prozaschrijver blijft hij gefascineerd door het Belgische politieke bestel en in het bijzonder door zijn geboorte- en woonstad Brussel. Bij een groot lezerspubliek is hij vooral bekend van titels als Het Belgisch labyrint (1989), Alle uitbarstingen (2001) en Mijn Nederland (2005), een boek waarin hij Holland verklaart voor radeloze Hollanders. In 2002 verscheen een herziene uitgave van zijn klassieker Arm Brussel (1992).

Annabelle Van Nieuwenhuyse werd geboren in Parijs en is van Rwandees-Belgische afkomst. Ze studeerde fotografie aan het Sint-Lucasinstituut in Brussel en was enige tijd actief als grafisch vormgever. Ze werkte later voor TV Brussel en begon in 1997 samen met Peter Van de Veire op de openbare jongerenzender Ketnet, waar ze het jeugdjournaal Studio Ket presenteerde. Daarna presenteerde ze nog diverse radio- en televisieprogramma's voor de VRT en regionale zenders, waaronder Link en Voetzoeker op Canvas en De Zomer Zuidkant op Radio 1. Vanaf 2003 werkte ze voor FM Brussel. Van Nieuwenhuyse is nu een veelgevraagd moderator en treedt ook op als zangeres. Ze woont al jaren in Molenbeek.

Gertjan Willems (1987) is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de Universiteit Gent. Hij verricht historisch en hedendaags onderzoek naar het filmgebeuren in de Lage Landen en naar Europese modernistische cinema. Lezen en schrijven ziet hij als een manier van reizen, maar liever nog reist hij ook echt om te lezen en te schrijven; hij verbleef een tijdlang in Amsterdam, Kopenhagen, Parijs en York. In 2016 was hij een van de deelnemers aan de schrijfresidentie van deBuren in Parijs.


Emilio Lopez-Menchero: 'Checkpoint Charlie'



Made in Europe op VPRO en Canvas | Aflevering 5: De Duistere Kant

In deze aflevering van de documentairereeks Made in Europe (VPRO) draait het om de kunst waarin onze meeste duistere gevoelens worden verbeeld en verwoord.

Veel van de expressionistische filmers die in het vooroorlogse Berlijn aan de slag gingen onderzochten de donkere kant in onszelf, maar ook die van de samenleving. Met zijn science fiction-film Metropolis schetste regisseur Fritz Lang een angstwekkend toekomstvisioen, die tot zijn afgrijzen door de nazi's voor een utopie werd gehouden.

Kunstenares Marina Abramovic, die naam maakte met performances waarin zij het uiterste van haar eigen lichaam vroeg, dankt haar obsessie met discipline en lijden aan haar hardvochtige opvoeding in communistisch Servië. Maar ook in de fictie zijn we gefascineerd door Het Kwaad.

Dimitri Verhulst reist ook naar Roemenië, waar de mythe van de bloeddorstige graaf Dracula zorgvuldig in stand wordt gehouden. Ook duikt hij in de wereld van de donkerste takken van heavy metal, waarin tot op de dag de heidense natuurgoden worden verheerlijkt.

Deze aflevering wordt uitgezonden op 14.03.17 om 20:15 op NPO2 en om 20:10 op Canvas

Meer info op: www.vpro.nl/programmas/made-in-europe



Over de reeks: Made in Europe

Het culturele DNA van Europa

Wat hebben Pippi Langkous, Socrates, Jacques Brel en de Punk-beweging met elkaar te maken? Wat maakt hen typisch Europees?

Vanaf zondag 12 februari 2017 presenteert auteur Dimitri Verhulst wekelijks de nieuwe VPRO-reisserie Made in Europe, te zien op Canvas en NPO 2. Hij neemt ons in acht afleveringen mee langs iconen van de Europese cultuur: van pop tot klassiek, van literatuur tot populair en van arthouse tot kaskraker. In elke aflevering komen iconen aan bod uit verschillende landen en uiteenlopende culturele disciplines. 

deBuren vertaalt elke dinsdag na de uitzending de televisiereeks naar een verdiepend podiumprogramma

 

Documentaire op televisie (VPRO & CANVAS)

Vanaf 12 februari elke zondag op Canvas en NPO 2

De VPRO-televisiereeks Made in Europe is gebaseerd op de veelgeprezen gelijknamige bestseller van Pieter Steinz, waarin 208 Europese culturele iconen worden besproken. De denkers, auteurs, fictieve personages, schilderijen, designobjecten et cetera hebben allemaal weliswaar onmiskenbaar hun wortels in hun geboortegrond, maar zijn tegelijkertijd door en door Europees. Tijdens zijn rondreis langs deze belangrijke halteplaatsen van de Europese cultuur onderzoekt Dimitri Verhulst waarom dat zo is.

Meer info op: www.vpro.nl/programmas/made-in-europe

 

Live bij deBuren

deBuren vertaalt elke dinsdag na de uitzending de televisiereeks naar een verdiepend podiumprogramma. Uitgangspunt is telkens een Europees icoon dat in de aflevering aan bod gekomen is. Elke avond begint met een jonge schrijver die dat icoon kort situeert. Wat daarna volgt in deze livevariant is zeer divers: een debat, een lezing, live podcast, een schrijfwedstrijd, een documentaire, of soms iets helemaal out of the box.

Bekijk hier de volledige reeks

14.02.17 | Rebellie: Socrates

Hoe komt het dat de Europeaan ‘Europa' de rug toekeert? Meer weten!

21.02.17 | Religie: Nietzsche

Zijn geloof en wetenschap twee verschillende werelden? Hoe zit dat bij andere geloven dan het christendom? Meer weten!

28.02.17 | De vrije vrouw en de minirok

Wat is de minirok van vandaag? Welke kledij bevrijdt, rebelleert (óf onderdrukt) anno 2017? Zes vrouwen getuigen. Meer weten!

07.03.17 | Het rode oor: climax van de erotische schijfwedstrijd

Met de vrije seksuele verbeelding als uitgangspunt organiseren deBuren, VPRO en Canvas een erotische schrijfwedstrijd onder de titel deBuren hebben rode oren. Meer weten!

14.03.17 | Wat is waar over de duistere kant van Brussel?

We onderzoeken de Noordwijk (Manhattanplan) als verloren utopie, Molenbeek door de ogen van kunstenaars en Brussel als hoofdstad van de Europese gedachte én de Europese integratie. Meer weten!

21.03.17 | Waarom verlangen wij te reizen?

Een avond met schrijvers en fotografen die je reislust aanwakkeren. Meer weten!

28.03.17 | Luister in het duister | Hoogstpersoonlijk voor iedereen

Een luisteravond met Nederlandse, Vlaamse en internationale live podcasts met als uitgangspunt: egodocumenten. Meer weten!

04.04.17 | Welk Europa willen wij?

In deze slotaflevering van Made in Europe denken we hardop na over de toekomst van Europa. Worden alle mensen wel Brüder? Meer weten!

 

Organisatie: deBuren, VPRO en Canvas


Benieuwd naar de televisieserie? Bekijk de trailer!

Dit evenement is
afgelopen!

Vertel het verder: