Wereld Neushoorn Dag: stop de stroperij!

Debat over jachttoerisme, stroperij en illegale handel in wilde dieren. Met Gerben-Jan Gerbrandy, Jaap Reijngoud, Pol Meuleneire en Dirk Draulans

Op sociale media vind je steeds vaker foto's van mensen die tijdens een plezierjacht in Afrika poseren met een door hen gedood dier. De verontwaardiging over deze misplaatste trots laait vaak hoog op via dezelfde sociale media, maar helaas is jachttoerisme in veel landen een belangrijke bron van inkomsten en wettelijk toegestaan, zelfs als het gaat om bedreigde diersoorten. Niet alleen jachttoerisme, maar ook stroperij en illegale handel in (bedreigde) diersoorten neemt de laatste jaren dramatisch toe. Zijn de huidige maatregelen toereikend? Wat kunnen organisaties als WWF, nationale en internationale opsporingsdiensten en (Europese) overheden doen om deze ontwikkeling een halt toe te roepen? Een debat onder leiding van Dirk Draulans (bioloog, journalist, schrijver) met Gerben-Jan Gerbrandy (Europarlementariër D66), Pol Meuleneire (diensthoofd GAD Douane Brussels Airport) en Jaap Reijngoud (specialist op het gebied van milieucriminaliteit en het CITES-verdrag).

Na afloop spreekt Michiel Kamphuis naar aanleiding van het debat en zijn boek Smoske, de neushoorn die er geen zin meer in had een column uit. In zijn boek, dat dit jaar verscheen, vertelt Kamphuis het verhaal van een ontsnapte neushoorn, een bonte stoet achtervolgers en hun onvoorstelbare reis door Europa. U kunt het boek tijdens de avond kopen. Een gedeelte van de opbrengst gaat naar het Wereld Natuur Fonds.

Meer informatie

Om de internationale handel in (bedreigde) dier- en plantensoorten aan banden te leggen, besloten zowel België als Nederland 30 jaar geleden hun handtekening te zetten onder het CITES-verdrag (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). In de afgelopen 40 jaar ondertekenden ruim 170 landen dit verdrag. Desondanks nemen de stroperij en de illegale handel in (producten van) wilde diersoorten de afgelopen jaren dramatisch toe. Europa is hierbij een belangrijke afzetmarkt en doorvoergebied.

Op aandringen van Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy (D66) trok de Europese Commissie in het voorjaar van 2014 eindelijk aan de alarmbel.

Gerbrandy: 'De Commissie erkent dat de EU een belangrijke bestemming en doorvoerhaven is van gestroopte planten en dieren, dat Europa hiertegen veel te weinig onderneemt en dat de lidstaten kampen met een groot gebrek aan expertise, handhaving, en opsporingscapaciteit.'

Afgelopen voorjaar werd door de Commissie een openbare raadpleging gestart over de wijze waarop de EU doeltreffender kan optreden tegen de illegale handel in wilde dieren en planten. De resultaten van deze raadpleging en de bevindingen van een conferentie in april 2014 worden meegenomen in een herziening van de bestaande relevante EU-beleidslijnen en -maatregelen, met als doel de EU te helpen doeltreffender op te treden bij de aanpak van het probleem.

Wat kunnen organisaties als WWF, nationale en internationale opsporingsdiensten en (Europese) overheden doen om stroperij en illegale handel een halt toe te roepen en welke middelen zijn er op dit moment beschikbaar? Zullen de recente inspanningen vanuit de EU de situatie daadwerkelijk verbeteren?

Over de sprekers

Jaap Reijngoud werkte jarenlang als opsporingsambtenaar bij CITES in Nederland en specialiseerde zich op het gebied van inheemse en uitheemse diersoortenbescherming. In 2000 begon Reijngoud voor zichzelf. Met zijn bedrijf REIJNGOUD CoNCEPT adviseert hij overheden, politie, douane en inspectiediensten, commerciële bedrijven en natuur- en dierenwelzijnorganisaties over CITES en milieucriminaliteit. Reijngoud werkt ook mee aan de verdere ontwikkeling van het EU-TWIX programma van de Europese Unie.

EU-TWIX is een gecentraliseerde database waarin alle gegevens over inbeslagnames en overtredingen met betrekking tot de illegale handel in flora en fauna binnen de lidstaten ven de EU worden opgeslagen. Deze database biedt een belangrijke bron van informatie voor nationale handhavinginstanties en is ontwikkeld om informatie-uitwisseling over milieucriminaliteit te ondersteunen.

Gerben-Jan Gerbrandy studeerde bestuurskunde in Leiden. Hij werkte jarenlang als secretaris van de Nederlandse Tweede Kamerfractie van D66 en daarna als senior politiek adviseur bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Gerbrandy is sinds 2009 lid van het Europese Parlement en maakt namens D66 deel uit van de fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE). Hij is lid van de parlementaire commissie Milieu, Volksgezondheid en Voedselveiligheid, verantwoordelijk voor het Europees Milieu Agentschap en is bovendien eerste rapporteur op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit in het Europees Parlement.

Pol Meuleneire werkt al meer dan twintig jaar voor Brussels Airport bij de Groep Anti-Drugs (GAD) van de douane. Het GAD houdt zich niet alleen bezig met de opsporing van drugs en geneesmiddelen, maar is ook actief op het terrein van namaakproducten en handel in beschermde dieren en planten. De douaniers baseren zich tijdens hun werk op een internationale lijst met tienduizenden items om te bepalen welke producten wel en welke niet verhandeld mogen worden.

Dirk Draulans is bioloog, journalist en schrijver. Hij studeerde biologie in Leuven waar hij ook promoveerde. Draulans werkte twee jaar aan de universiteit van Oxford, waar hij zich vooral verdiepte in evolutiebiologie. Sinds 1987 is hij wetenschappelijk redacteur bij het tijdschrift Knack. Zijn werk Beagle Dagboek is een verslag van de reis die hij maakte per zeilschip in het kader van de VPRO-televisieserie De reis van de Beagle.

Organisatie: deBuren en WWF in het kader van Wereldneushoorndag en 30 jaar CITES-verdrag

Foto's

Documenten

Iconische diersoorten, willens nillens kanariepietjes van onze beschaving. Door Koen Stuyck (WWF). MO*, 19 september 2014

Dit evenement vond plaats op maandag 22 september 2014

deBuren, Leopoldstraat 6, 1000 Brussel

Vertel het verder: