Grijze Cellen: Fraude, de grijze zone

Afgelopen jaar was de wetenschapsfraude van sociaal psycholoog Diederik Stapel voorpaginanieuws. Dit lijkt echter het topje van de ijsberg aan frauduleuze handelingen die (de reputatie van) wetenschappelijk onderzoek bedreigen. Courantere wanpraktijken - zoals het bijsturen van statistieken en het selectief verzwijgen van data - blijven vaak onopgemerkt. Hoe kunnen de mazen in het net worden verkleind? Hoe kunnen we de publiceerdrift bijsturen? En is wetenschap vandaag nog wel zelfcorrigerend?

Reinout Verbeke (redacteur Eos-magazine) gaat in gesprek met drie experts uit binnen- en buitenland: Daniele Fanelli (University of Edinburgh), Joeri Tijdink (VU Medisch Centrum Amsterdam) en Marie-Christine Janssens (KU Leuven en HUBrussel). Fanelli en Tijdink geven eerst een lezing.

Meer over de sprekers

Daniele Fanelli is een onderzoeker (Leverhulme beurs) aan de Universiteit van Edinburgh, waar hij met behulp van kwantitatieve onderzoeksmethodes langlopende wetenschapsfilosofische en -sociologische debatten bestudeert. Fanelli is in zijn onderzoek zeer geïnteresseerd in de omvang en oorzaken van vooroordelen en fraude. Met meer dan 100.000 downloads behoort zijn meta-analyse uit 2009 over wetenschapsfraude tot de 1% van de meest wijdverspreide en gelezen artikelen die zijn opgenomen in de bibliotheek van het wetenschappelijke tijdschrift Public Library of Science (PLoS). Fanelli heeft een doctoraat in Evolutionaire Biologie en een master in Wetenschappelijke Communicatie. Hij schreef meer dan 140 artikelen voor tijdschriften als New Scientist, L'espresso en Le Scienze. In 2008 werd hem de Marie Curie Intra-European Fellowship toegekend en sindsdien richt hij zich volledig op onderzoek. Fanelli verschijnt regelmatig in de media als expert over zaken gerelateerd aan wetenschapsfraude.

Joeri Tijdink (°1981) werkt als psychiater bij GGZ InGeest in Amsterdam en in Tergooiziekenhuizen in Hilversum. Daarnaast promoveert hij aan de Vrije Universiteit medisch centrum (VUmc) in Amsterdam waar hij onderzoek doet naar publicatiecultuur in de medisch-academische wereld. Zijn interessegebieden zijn psychotherapie, persoonlijkheidsstoornissen, ziekenhuispsychiatrie, en de beperkingen en gebreken van wetenschap(sbeoefening). Naast zijn werk als psychiater/onderzoeker werkt Tijdink ook als columnist/redacteur bij www.dejongepsychiater.nl. Joeri Tijdink deed eerder onderzoek naar publicatiedruk onder medische hoogleraren en adviseerde Reinout Verbeke bij het onderzoek naar fraude en publicatiedruk onder Vlaamse medische wetenschappers.

Marie-Christine Janssens (°1958) werkt als professor aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de KU Leuven en de HUBrussel. Ze studeerde rechten en kunstgeschiedenis aan de KU Leuven en van 1981 tot 1993 werkte ze als advocaat bij een internationaal advocatenkantoor in Brussel, gespecialiseerd in intellectueel eigendom. Ze behaalde haar doctoraat aan de KU Leuven in 1996. Janssens publiceerde vele artikelen over auteursrecht, merkenrecht en octrooirecht en was door de jaren heen als spreker betrokken bij congressen in binnen- en buitenland. Marie-Christine Janssens is op dit ogenblik voorzitter van de Raad voor de Intellectuele Eigendom, Sectie Auteursrecht (FOD Economie), voorzitter van het CIR (Centrum voor Intellectuele Rechten), en daarnaast ook lid van de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit (CWI) van de KU Leuven.

Organisatie: Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO), Wetenschappelijk Tijdschrift Eos, De Handelsbeurs en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren

www.richtingmorgen.be

 

Video's

Foto's

Documenten

  • Lees hier het artikel dat Reinout Verbeke schreef over de Eos-enquête naar wetenschapsfraude (20.03.2013)
  • Het artikel 'Uit de modderpoel van slodderwetenschap' door Reinout Verbeke in Eos kunt u hier lezen

 

Vertel het verder: