Deze website wordt niet langer ondersteund in Internet Explorer. Update hier je browser voor een betere ervaring.

Ons Dagelijks Brood: genoeg eten voor iedereen?

De kans op een wereldwijde voedselcrisis is reëel en wordt steeds groter. Volgens prof. Dirk Inzé kan plantenbiotechnologie een bijdrage leveren om de honger in de wereld te stillen. Maar in hoeverre staat het patentenbeleid op genetisch materiaal deze bijdrage in de weg? Na korte inleidingen van de verschillende sprekers: prof. Dirk Inzé (hoogleraar plantenbiologie en fysiologie), Hannes Iserentant (specialist octrooiproblematiek bij VIB), Johan Cardoen (CEO CropDesign) en prof. dr. Geertrui Van Overwalle (Centrum van Intellectuele Rechten K.U.Leuven) gaan zij onder leiding van Dirk Draulans (Knack) met elkaar in gesprek.

In de afgelopen jaren wordt er veel onderzoek gedaan naar manieren om de oogst van gewassen te vergroten met behulp van genetische modificatie. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan de ontwikkeling van virusresistente gewassen die bovendien het gebruik van bestrijdingsmiddelen overbodig maken. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar voedselverrijking. Een goed voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de zogenaamde ‘Gouden Rijst' in het midden van de jaren negentig. Deze rijst werd verrijkt met bètacaroteen, om de kindersterfte en blindheid in bepaalde gebieden in Afrika en Azië als gevolg van vitamine A gebrek tegen te kunnen gaan. Deze ontwikkelingen kunnen een bijdrage leveren aan het steeds groter wordende voedseltekort op aarde en België speelt op dit gebied van biotechnologisch onderzoek een belangrijke en grote rol.

Maar de kosten van de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gewassen zijn hoog en het zijn vooral de grote bedrijven als Monsanto en BASF die de kosten kunnen dragen. Het risico dat hierbij komt kijken is dat dit soort bedrijven de rechten op bepaalde gewassen in handen hebben, een monopoliepositie kunnen creëren en de prijzen van zaden kunnen opdrijven. Prijzen die boeren in ontwikkelingslanden niet kunnen betalen. Hoe kunnen we deze afhankelijkheid voorkomen?

Prof. Dirk Inzé is hoogleraar moleculaire plantenbiologie en -fysiologie aan de Universiteit Gent. Hij is expert in genetisch gemodificeerde gewassen. Zijn departement werd onlangs verkozen tot beste plantenonderzoekscentrum ter wereld en hij is bovendien een van de meest geciteerde auteurs op het gebied van plantenwetenschap. In 2010 kreeg Inzé de FWO Excellentieprijs voor exacte wetenschappen, onofficieel ook wel de ‘Vlaamse Nobelprijs' genoemd.

Hannes Iserentant studeerde biotechnologie aan de Universiteit van Gent. Na zijn doctoraalstudie werkte hij als patentspecialist in de natuurwetenschappelijke sector bij Bird Goën & Co, een advocatenkantoor gespecialiseerd in octrooirecht. In 2008 begon Iserentant als uitvindingsanalist bij het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), waar hij verantwoordelijk is voor de octrooiproblematiek en actief betrokken bij het vertalen van uitvindingen naar samenwerkingsmogelijkheden met de industrie.

Johan Cardoen behaalde zijn doctoraal Biologie aan de Universiteit van Leuven in 1987. Hij werkte daarna bij Plant Genetic Systems (PGS) als Technolgy Acquisition Manager en Business Development Manager. Daarna werkte Cardoen een aantal jaren als hoofd van de afdeling Technolgy Acquisition bij AgrEvo Hoechst Schering (nu Bayer CropScience). In 1999 maakte hij de overstap naar CropDesign, waar hij vanaf 2005 werkzaam is als CEO.

Geertrui Van Overwalle is professor Intellectueel Eigendomsrecht aan de K.U.Leuven en professor Octrooirecht en nieuwe technologieën aan de Universiteit Tilburg. In haar werk focust ze op patenten op genen, en op modellen om de toegang tot genpatenten te waarborgen, in het belang van de volksgezondheid. Zij publiceerde o.m. Gene Patents and Public Health, Brussels, Bruylant (2007) en Gene Patents and Collaborative Licensing Mechanisms. Patent Pools, Clearinghouses, Open Source Models and Liability Regimes (Cambridge University Press 2009). 

Dirk Draulans is bioloog, journalist en schrijver. Hij studeerde biologie in Leuven waar hij ook promoveerde. Draulans werkte twee jaar aan de universiteit van Oxford, waar hij zich vooral verdiepte in evolutiebiologie. Sinds 1987 is hij wetenschappelijk redacteur bij het tijdschrift Knack. Zijn meest recente werk Beagle Dagboek is een verslag van de reis die hij maakte per zeilschip in het kader van de VPRO-televisieserie ‘De reis van de Beagle'.

In het kader van het Erasmusjaar.

Video's

Bekijk hier de opnames van een interview met Dirk Inzé tijdens de eerste aflevering van de reeks 'Grijze Cellen'  

Vertel het verder: