deBuren

© Kristien Daem

Extra City nodigde Vermeir & Heiremans uit om, parallel aan de presentatie van hun video-installatie The Residence (a wager for the afterlife) in Argos, een project te ontwikkelen, dat het omvangrijke visuele en tekstuele onderzoek dat voorafging aan het produceren van de video voor het publiek toegankelijk zou maken. In antwoord hierop creëerden Vermeir & Heiremans The Residence (reading room), een installatie in de vorm van een ‘leeszaal'. Hier zullen van 2 februari tot 1 april uiteenlopende thema's die in het onderzoek voor The Residence naar voren kwamen op verschillende wijzen worden belicht, in de vorm van boekpresentaties, lezingen en performances. Op donderdag 29 maart wordt de reading room afgesloten met een lezing over Faust van Goethe.

Finissage : lezing van Cuauthémoc Medina op 17.03 | 18:00 - 21:00 uur

Cuauthémoc Medina over geeft een lezing over Goethes Faust
In het tweede deel van Faust (1832) beschouwt Goethe de beloftes en valkuilen van de economische groei tijdens de Industriële Revolutie. Als minister van Financiën aan het Hof van Weimar was hij in de positie om commentaar op deze ontwikkelingen te leveren. Goethes inzichten zijn nog steeds relevant. In het tweede deel presenteert Faust zichzelf als een projectontwikkelaar, die niet alleen papiergeld introduceert aan het hof van de keizer, maar in zijn blinde overtuiging om zijn economische plan van grenzeloze groei door te zetten kan hij ook verantwoordelijk gehouden worden voor de geweldadige dood van Philemon en Baucis, het traditionele, oudere paar dat niet wilde wijken voor Fausts plannen. Door de listige tussenkomst van Mephistopheles, die er natuurlijk zijn eigen agenda op na houdt, volgen welslagen en rampspoed elkaar op. In zijn analyse van Goethes Faust betoogt H.C. Binswanger dat het toneelstuk door en door 'alchemistisch' is, en een kritiek vormt op het faustische streven van de alchemie om de vergankelijkheid te overwinnen met het vloeibaar gouden levenselixer. Tegenwoordig wordt door de wetenschap, kunst en economie op verschillende manieren gepoogd de tijd te bedwingen. Het toneelstuk bekritiseert en dramatiseert alle drie. Binswanger benadrukt economie omdat kunst en wetenschap daar tegenwoordig totaal door overschaduwd worden. Het proces van de 'schepping' van geld oefent een grote aantrekkingskracht uit, de aantrekkingskracht van oneindige groei, van eeuwige vooruitgang. Economie verwerft zo het transcendentale, alle grenzen overschrijdend karakter, dat mensen ooit in religie zochten. Niet het geloof in een hiernamaals, maar economische activiteit in het hier en nu bewerkstelligt de drang naar eeuwig leven van de moderne mens. Net als Faust is de mens van nu een makkelijke prooi voor economische alchemisten die oneindige groei beloven door onedele metalen in goud te veranderen, vergankelijkheid in eeuwigheid en moeras in bouwgrond. Uiteindelijk is Mephistopheles - "de geest, die steeds ontkent" - Fausts handelspartner! Als we ons afvragen of de nieuwe rijkdommen die we hebben vergaard echt of denkbeeldig zijn, is het waardevol om Goethes dramatisering van deze problematiek beter te bestuderen.