deBuren

Joep Dohmen © Ambo

De negendelige cyclus ‘Streven naar het ware leven’ bestaat uit lezingen van filosofen, dichters en schrijvers. Prof. Joep Dohmen (Universiteit Utrecht) verhaalt een bonte geschiedenis over het aspireren naar het volle leven door de eeuwen heen. Onderweg verwijst hij naar teksten en theorieën over de oude bestaansvragen. Hij concludeert: levenskunst blijkt geen kunst en ook geen vak, maar een bepaalde praktijk. Zij heeft betrekking op zelfzorg en is een vorm van leren omgaan met jezelf.

Streven naar het ware leven

Wat is het ware leven? En hoe realiseer je zo’n waarachtig bestaan? Moet een waar leven geslaagd zijn – of zou bij uitstek een gehavend bestaan waarachtig zijn? Het zijn maar enkele van de vele vragen die een antwoord kunnen krijgen in de nieuwe lezingencyclus Streven naar het ware leven van filosofiehuis Het zoekend hert ° The searching deer, in Berchem-Antwerpen. Het thema van deze uitzonderlijke lezingencyclus heeft een meervoudige betekenis. Het ware leven kan gelezen worden in de betekenis van het ‘echte’ leven – het banale bestaan in de realiteit van elke dag. Maar ook in de betekenis van een waarachtig leven: een doordachte, eventueel contemplatieve levensloop op basis van hoge ethische standaarden, ofwel in de betekenis van een doorleefd bestaan waarin ook rekenschap wordt afgelegd aan anderen en de omgeving. Zeg maar: het volle leven, waarin het goede én het hedonistische, het genot én het beschouwen, de beheersing én de overgave, de rust én de verstrooiing in evenwicht zijn gebracht. Geef u alvast maar eens over aan een denkend bestaan, als een goed begin.

Prof. Joep Dohmen verzorgt de inleiding van de filosofische lezingencyclus over het ‘ware’ leven. Daartoe verhaalt hij een bonte geschiedenis over het streven naar het volle leven door de eeuwen heen. Onderweg verwijst hij naar de mooiste teksten en belangrijkste theorieën over de oude levensvragen. Zo passeert hij bij Plato en Montaigne, Erasmus en Schopenhauer, Rousseau en Nietzsche, Michel Foucault en Wilhelm Schmid.

Levenskunst blijkt geen kunst en ook geen vak, maar een bepaalde praktijk. Zij heeft betrekking op zelfzorg en is daarmee een vorm van morele educatie. Ze is een vorm van leren omgaan met jezelf. Levenskunst is het antwoord op de vraag: hoe moet ik leven? Het antwoord op die vraag blijft persoonlijk van aard. Hoe hachelijk het leven als kunstwerk kan worden, blijkt wellicht nog het best op oudere leeftijd, of in situaties van gebrek, ziekte en andere ervaringen van gekwetst zijn. Een weerbare levenshouding komt nochtans niet bij toeval tot stand. In die zin is het zeker een kunst-werk.

Prof. Joep Dohmen (1949) is hoogleraar Wijsgerige en praktijkgerichte ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Hij studeerde filosofie in Utrecht en Leuven. In 1994 promoveerde hij op de studie Nietzsche over de menselijke natuur. Vanaf 1992 was Joep Dohmen mede-oprichter en vervolgens adjunct-hoofdredacteur van Filosofie Magazine. In 1996 werd hij postdoc-onderzoeker van het project Foucaults notie van zorg voor zichzelf in relatie tot de zorgethiek. Nadien verschenen van zijn hand onder meer Over levenskunst. De grote filosofen over het goede leven (2002) en Tegen de onverschilligheid. Pleidooi voor moderne levenskunst (2007). In 2010 publiceerde hij, samen met Prof. Jan Baars, de bloemlezing De kunst van het ouder worden.