deBuren

re: Radio Klara en Radio 4 live vanuit de Brakke Grond. Je kunt erbij zijn!

Door GERT GOVAERTS 22/06/11 (1 jaar geleden)

Graag had ik gereageerd op het evenement genaamd ‘de 17 provinciën’ dat op vrijdag 24 juni georganiseerd word door ‘de Brakke Grond’, ‘de Buren’ , Radio 4 en Clara (alsook de aankondiging er van in het VRT programma ‘Espresso’ op 20 juni).
Mag ik de organisatoren van het event er op wijze dat zij historisch verkeerde informatie de wereld in sturen door “de 17 provinciën” voor te stellen als een voormalige staatkundige unie tussen het huidige Nederland en wat thans verstaan word onder Vlaanderen (dus de Nederlandstalige provincies van België)?
De herkomst en betekenis van deze historische naam word overigens nergens geduidt, noch op de site van de VRT, noch op die van De Brakke Grond, noch in de aankondiging op Klara. Zelfs de landkaart van Henricus Hondius uit 1633, die als illustratie word gebruikt, is misleidend want onvolledig afgebeeld, waardoor enkel de noordelijke Nederlanden en het graafschap Vlaanderen duidelijk te zien zijn.
Wat zijn de 17 Provinciën dan wel? ‘De 17 Provinciën’ is de benaming die in 1543 gegeven werd aan de vorstendommen binnen de lage landen (nederlanden) waarvan Keizer Karel V erfelijk heer werd, en dit door erfenis, verdragen of verovering.
(met name: het hertogdom Brabant, graafschap Hengouwen + ‘het Doornikse’, graafschap Holland, graafschap Zeeland, graafschap Namen, graafschap Zutphen, graafschap Vlaanderen, graafschap Artesië, hertogdom Limburg, hertogdom Luxemburg , hertogdom Gelder, markgraafschap Antwerpen, heerlijkheid M echelen, heerlijkheid Utrecht, heerlijkheid Overijssel+ graafschap Drente en heerlijkheid Lingen, heerlijkheid Groningen, heerlijkheid Friesland)

Met de 17 provinciën word, zoals uit de opsomming hierboven blijkt, geen exact getal bedoeld, het duidde wel op een zekere samenhang tussen ‘de landen van herwaarts over’ of ‘ ‘Nederlanden’. ( integenstelling tot ‘de landen van derwaarts over’ of ‘het hertogdom en graafschap Bourgondië’).

Het betreft dus , integenstelling met wat door de organisatoren en beide zenders word verkondigd, de feitelijke vereniging van het huidige België ( dus ook de Franstalige provincies!) met het huidige Nederland én Artesië (in noord Frankrijk) maar wel zonder de provincie Luik. (Luik bezat toen als prinsbisdom een zelfstandige status, al werd het dan volledig ingesloten door de 17 provinciën en was het in theorie, net als de andere Nederlanden, deel van het Heilige Roomse Rijk, waarvan karel V keizer was. Het word dan ook door sommige 16de en 17de eeuwse cartografen tot de 17 provinciën gerekend).
De 17 provinciën waren meertalig, met als officiële taal het Frans en Latijn voor het opstellen van officiële stukken. Het Nederlands werd voornamelijk beoefend door de Rederijkerskamers en de gewone man in de noordelijke gewesten en Brabant.
De voorbereiding tot centralisatie in de lage landen geschiedde reeds onder de Bourgondiërs met name onder Filips de Goede, die rond 1430 het hertogdom Brabant en de meeste andere vorstendommen verwierf , deze politiek werd verder gezet onder de Habsburgse vorsten die zich ook ‘vorst der Nederlanden’ gingen noemen.
De 17 provinciën hielden in 1648, met het verdrag van Münster, op te bestaan, wanneer ‘De Republiek der 7 verenigde Nederlanden’ (het huidige Nederland) word erkend door de Spaanse koning. De eenzijdige uitroeping van De Republiek geschiedde reeds in 1588.

Hopende hiermee te hebben recht gezet wat verkeerdelijk werd voorgesteld door beide openbare omroepen en cultuurhuizen, alsook op een correct gebruik van de benaming en een betere historische duiding in de toekomst, groet ik u vriendelijk.