Is Europa aan het krimpen? Archief
Over nationalisme in de EU
woensdag 21 september 2011 - 20:00
In het Engels
BELvue│Paleizenplein 7, 1000 Brussel
Economische en politieke crisissen in Europa stellen de rol van de nationale staat in vraag. Europa zou krachtdadiger moeten optreden, maar toch verloopt een verdere machtsuitbreiding van onze Europese instellingen zeer moeizaam. De conferentie Getting Smaller, georganiseerd door EUNIC in Brussels, plaatst dit fenomeen in een politiek, cultureel en economisch perspectief. Duo’s van nationale culturele instituten (zoals Goethe-Institüt, Alliance Française, en British Council) werken samen aan een reeks van vier avonden ter voorbereiding van de conferentie in 2012. Dit is de eerste avond in de reeks.
Nationalisme in Polen, in België en in Europa?
Het nationalistische discours in Polen en België heeft een verschillende voedingsbodem en oorsprong. De vorm die het aanneemt is in beide landen ook anders. In Polen vindt het uiting in een voortdurende profileringdrang tegenover het grote Rusland, terwijl de verschillende vormen van nationalisme in België een zuivere nationale (interne) basis hebben.
Toch hebben beide discours gevolgen voor de Europese politieke integratie. Valt een nationalistisch discours wel te verzoenen met de Europese politieke ideologie? In welk opzicht beïnvloedt ons 'Europeaan-zijn' de nationalistische reflex in de jongste en oudste lidstaat van de Unie? Kunnen we de bevindingen over Polen en België ook toepassen op andere Europese lidstaten?
Panel
Bruno Coppieters is politicoloog aan de Vrije Universiteit Brussel. In 1991 behaalde hij zijn doctoraatsdiploma aan de Vrije Universiteit Berlijn. Zijn voornaamste onderzoeksgebieden zijn oorlogsethiek, secessie en conflictresolutie. Hij publiceerde verschillende werken over de conflicten in de Kaukasus. Tijdens het academiejaar 2003-2004 was hij research fellow aan de Belfer Center for Science and International Affairs van Harvard University.
Peter Vermeersch is professor aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit Leuven. In 2007 en 2008 was hij gastdocent aan de the Minda de Gunzburg Center for European Studies, Harvard University. Vermeersch leeft nu in Brussel, maar woonde en werkte eerder in Krakόw, Warschau, Praag, Boedapest en Venetië. Hij is auteur van de boeken The Romani Movement: Minority Politics and Ethnic Mobilization in Contemporary Central Europe (Berghahn Books, 2006) en meer recent van het boek Het Vredesfront (Acco Publishers, 2011) over etnische conflicten en internationale interventie. Zijn voornaamste onderzoeksonderwerpen zijn etnische migratie, minderhedenpolitiek, multicultureel burgerschap, opkomend nationalisme en partijpolitiek in Centraal-Europa en de Balkan.
Jurek Kuczkiewicz, Chef Informatie van Le Soir modereert het debat.
Bekijk hier het volledige programma van Getting Smaller.
Organisatie: deBuren, de Culturele dienst van de Poolse Ambassade en EUNIC in Brussels.Meer in de reeks Thinking Europe
Podcasts
Foto's
Reageer
Velden gemarkeerd met een sterretje zijn verplicht.
Reacties
Het zal altijd wel een spanningsveld opleveren, de loyauteit aan de "oude" natiestaat en de ontwikkeling van een Europese identiteit. Nu de politieke gevolgen van de bankencrisis en vooral de gevolgen van het falende budgettaire beleid in lidstaten van de Unie onweerlegbaar voor zware spanningen zorgen, wijt men de reacties aan ( misplaatst) nationalistische reflexen. Ik denk niet dat dit zomaar gesteld kan worden. Griekenland heeft de andere leden een rad voor ogen gedraaid, niet zonder de hulp van bankiers uit New York. Maar er is meer, want de burgers in Griekenland weigeren besparingen terwijl de indruk moeilijk weerlegd kan worden dat noch de fiscale administratie noch de burgers zelf hun bijdrage aan het algemeen welzijn met frisse tegenzin hun eigen bijdrage leverde. Maar we weten dat het nationalisme, zonder dat men erop wijst dat nationalisme gradueel functioneert, afgewezen wordt. Het ontwikkelen van een Europese samenhorigheid zal dus vergen dat we van de Poolcirkel tot Lampedusa een grotere betrokkenheid ervaren en aan de dag leggen. Het is derhalve van belang dat we niet enkel soildair met de andere landen zouden zijn en de burgers van die landen, maar ook dat zij die solidariteit niet beschouwen als een verworven recht, waar geen eigen inbreng aan verbonden is.
Conclusie kan dus zijn dat men niet het nationalisme als hinderlijk moet zien, maar als een element dat de mogelijk grotere Europese eendracht kan versterken. Want tja, Europese eendracht maakt macht in de wereld. Had men bij het sluiten van de unie van Utrecht niet die slogan voor ogenL L'union fait la force?
Eerstvolgende Ontmoetingen
Binnenkort bij deBuren
In reeks: Thinking Europe
Blijf op de hoogte
Schrijf je in op onze nieuwsbrief:
Volg onze RSS feeds of abonneer je op onze seizoensbrochure.