deBuren

re: Boekpresentatie: 'Hamlet en entropie' door Jean Paul Van Bendegem

Door Bart Haers 21/10/09 (2 jaren geleden)

Historici in Gent kregen in hun curriculum de kans zich met wetenschapsgeschiedenis in te laten, maar voor zover ik het nog kan overzien was het enthousiasme beperkt. Eerlijk gezegd, zelf heb ik het vak ook niet gekozen, hoewel ik naderhand wel de cursus heb doorgenomen, want ja, m'n keuzes lagen bij middeleeuwse teksten, zo gaat het nu eenmaal. Maar de vraag is belangrijker dan het leentjebuur spelen dan sommige historici en theoretici lieten verstaan. Alfa's laten er zich wel eens op voorstaan dat kennis van fysica of scheikunde hen niet kan boeien, terwijl de samenleving toch zowel door de geest als door de materie gevormd worden en voor wie met de vraag worstelt of zijn dan wel niet te zijn aan de orde is, zal zich niet enkel met de geest inlaten, dunkt me.
Het beeld dat men van de wetenschappen en misschien nog het meest van de wiskunde voor ogen heeft, lijkt echter zeer op een chaotische, onbevattelijke wereld van theorema's, die men in het hoofd moet rammen, terwijl het begrijpen van dit soort zaken echt wel aan de orde is. Universele geesten die zeven talen kennen, zijn bewonderenswaardig, maar lieden, m/v die naast zeven talen ook nog iets begrijpen van wiskunde of fysica, biologie of geologie, zijn pas echt uomini universale. Mevrouw Emilie de Châtelet was wellicht zo iemand, die de visie van Newton van annotaties en emendaties voorzag en over de aard van het licht aardige dingen vond. Daarover zou men inderdaad een goed gesprek kunnen hebben.
Maar het zou best boeiend zijn mocht men in het onderwijs én in de brede media deze kwestie aanhangig maken, ook feitelijk: telkens een zanger, dichter, kunstenaar ons vertelt dat hij of zij niet van wiskunde hield, zou men hem of haar daarover kunnen interpelleren. En ja, als student Latijn-Griekse had ik met wiskunde de nodige last, maar zoals ik van het zelfstandig vertalen van Latijnse teksten hield, zo hield ik ook van oefeningen, al liep dat wel eens fout. Echter, sommige leerkrachten stimuleerden dat, andere straften dat af... ook daar valt nog werk te doen: geen papegaaienwerk maken van deze werken, maar juist het inzichtelijke stimuleren, door oefeningen te maken, vele oefeningen.

re: Boekpresentatie: 'Hamlet en entropie' door Jean Paul Van Bendegem

Door Bart Haers 23/10/09 (2 jaren geleden)

De dag nadien, blijft het een goede herrinnering, want de auteur, filosoof-Wiskundige Jaen-Paul Van Bendegem heeft zichzelf en ons een mooi cadeau gedaan. Ook hij pleit voor meer retorische fijnzinnigheid, voor het trivium. Toch zal men met wiskunde en natuurkunde blijven verdwalen. Het gesprek was dan ook een goede aanzet de bruggen tussen natuurwetenschappen en de humane wetenschappen opnieuw te slaan.
Een punt blijft me boeien: waarom zou de romantiek ervoor verantwoordelijk zijn dat de literati de wiskundigen en vooral natuurkundigen, minderwaardig achtten. Sommige literati halen hun neus op voor het practische leven, zoveel is waar, maar anderzijds ziet men veel mensen vluchten voor wiskunde, voor natuurkunde, bouwkunde. Dat ligt volgens ons aan niet aan de fysici of omgekeerd, maar aan stemmingmakerij. In de Nederlandse letteren zijn er Roosenboom en Mulish die echte aandacht voor de natuurkunde opbrengen, zie bv. de procedure, maar in Vlaanderen noch Nederland heeft dit boek van Mulish hoge ogen gegooid. Dat lag niet aan een gebrek aan literaire kwaliteit, maar men begreep de ingeving, wilde de ingeving van Mulish niet begrijpen: dat het in kaart brengen van het menselijk genoom bijna naadloos aansloot bij het verhaal van de Golem, het maken van de mens in Praag door een groep joodse alchemisten, Kabalisten;
Maar dat neemt niet weg dat de aandacht wel eens mocht en moest gevestigd worden op dit wederzijdse wantrouwen onder wetenschappers. De boekvoorstelling was dus zeer zeker een interessant moment.

re: Boekpresentatie: 'Hamlet en entropie' door Jean Paul Van Bendegem

Door Anne 25/10/09 (2 jaren geleden)

Interessante lectuur ivm dit onderwerp:

Intellectueel Bedrog : postmodernisme, wetenschap en antiwetenschap/ Alan Sokal en Jean Bricmont, waarin 2 wetenschappers in debat gaan met Franse filosofen die wetenschappelijke concepten en terminologie (oa de tweede wet van de thermodynamica) misbruikten in hun theorieën nav een nepartikel dat zij gepubliceerd kregen in een sociologisch wetenschappelijk tijdschrift.

Mendels Dwerg/ Simon Mawer, prachtige roman over de erfelijkheidsleer, hoe Gregor Mendel met boontjes jongleerde in de kloostertuin en zo tot de eerste wetten van de erfelijkheidsleer kwam, hoe Watson en Crick hierop verder werkten en de structuur van het DNA ontdekten, hoe moderne wetenschappers hier heden ten dage mee omgaan zoals het hoofdpersonage in de roman en hoe dit het racistische gedachtegoed beïnvloedde en hoe het hoofdpersonage dit weerlegt...

De Verleider/Jan Kjaerstad, roman waarin Kjaerstad de structuur van het DNA vergelijkt met hoe de identiteit van een individu en van een gemeenschap opgebouwd wordt door verhalen...