Video: In Memoriam Viviane De Muynck geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: simon versnel, viviane de muynck

Kosters liet zich niet alleen inspireren door de stad, maar ook door de songteksten van de band Franz Ferdinand. Zwaartekracht en tegenwicht is te lezen en te downloaden als e-book via www.city-books.eu.

Kosters is niet aan zijn proefstuk toe als citybooksauteur, hij ging eerder al in residentie in Utrecht, waar hij het citybook Alles en Niets schreef. Tijdens zijn tweede residentie in Graz heeft hij deze gedichten voorgedragen, en las een Oostenrijkse acteur de Duitse vertaling er van voor. Videofragmenten van deze avond ziet u hier.

Onno Kosters schrijft gedichten over Graz voor citybooks geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: citybooks, graz, onno kosters, poëzie, utrecht

WEDSTRIJD: gratis naar de premičre van 'De tocht van de olifant' (HETPALEIS) geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: hetpaleis, josé saramago

Lees het volledige persbericht.

Peter-Paul Verbeek wint met 'De grens van de mens' de Prijs 'Professor Roger Borghgraef' voor Biomedische Ethiek geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: peter-paul verbeek

Politicoloog Jeroen Van Laer (UA) bekeek tijdens de 'Avond van de Verontwaardiging' op 31 januari in de Beursschouwburg de indignados en Occupy Wall Street-beweging door een wetenschappelijke bril.

Laat me beginnen met aan te geven waarom het zo relevant is om onderzoek te doen naar protest- en sociale bewegingen

Terwijl in het Midden-Oosten volop de revolutie woedt - een roep voor meer democratie -, staat de legitimiteit van het democratisch systeem in het Westen onder zware druk. Populatieonderzoek naar politieke attitudes bij ons en bij onze buurlanden, tonen keer op keer aan hoe het wantrouwen in de politiek en de heersende politieke elite toeneemt.

De laatste vijftig jaar zien partijen hun ledenaantallen zienderogen afnemen. In landen waar geen stemplicht is, is de opkomst steeds lager. Mensen keren zich af van de traditionele politiek, maar - en dat mag dan positief nieuws heten - niet van democratische principes. Mensen zijn, in het algemeen, wel hun geloof in de huidige politiek kwijt, maar niet hun geloof in democratie.

Terwijl de legitimiteit van de traditionele politieke instituten onder druk komt te staan, zien we dat niet-institutionele politieke actiemiddelen aan legitimiteit winnen. Steeds meer mensen zoeken andere en bijkomende kanalen om hun ongenoegen te uiten, om politiek druk uit te oefenen: via betogingen, via sociale bewegingen en allerlei soorten protestacties. Protest zit in de lift, in het oosten, maar ook bij ons. De gouden jaren van mei'68 zijn nog niet voorbij. Integendeel, het is eigenlijk nog nooit zo druk geweest op straat.

Steeds meer en steeds meer verschillende mensen komen vandaag de straat op. Het actiemiddel 'betogen' wint zo aan legitimiteit. Dat heet ook wel de 'normalisatie van protest': het betekent dat het aantal acties en het aantal thema’s waarrond mensen op straat komen, omhoog gaat, maar ook het soort of de diversiteit aan mensen dat de straat opkomt.

Terwijl in het begin van de twintigste eeuw protest vooral een zaak was van de arbeidersklasse, komt vandaag de dag vrijwel iedereen op straat: de verpleegster, naast de student, naast de advocaat, naast de vakbondsmilitant. Naast de normalisatie van protestacties is er dus ook zoiets als de normalisatie van de activist.

Protest en sociale bewegingen zijn een integraal deel van onze moderne samenleving. Dat is niet onbelangrijk: van oudsher zijn protest en sociale bewegingen immers de motor gebleken van heel wat belangrijke sociale en politieke veranderingen. Soms is één individu voldoende om de bal definitief aan het rollen te krijgen.

Dat is vandaag zo. Denk maar aan de onfortuinlijke fruitverkoper in Tunesië. Dat was vroeger ook zo. Rosa Parks weigerde op 1 december 1955 haar zitje in de bus af te staan aan een blanke en achteraan te gaan zitten. Haar daad van burgerlijke ongehoorzaamheid werd een symbool en belangrijke trigger in de strijd voor meer burgerrechten voor zwarten in Amerika.

Onderzoek toont ook aan dat participatie in sociale bewegingen - en de acties die zij organiseren - belangrijk is als leerschool voor burgerschap en democratie. Mensen kweken er bepaalde politieke attitudes en bouwen er sociaal kapitaal op. Die zaken zijn van bijzonder nut voor het functioneren van onze samenleving.

Protest is dus belangrijk. De vragen die mij dan vooral hebben bezig gehouden, zijn de volgende: ten eerste, wie trekt de straat op, wie haakt af en wie blijft er? Ten tweede, is ook de manier waarop mensen op straat komen aan het veranderen? In het bijzonder, wat is de impact van nieuwe media, de toenemende globalisering en professionalisering van sociale bewegingen?

Wie trekt de straat op?

Laten we eerst eens kijken naar de vraag wie protesteert. Wie trekt de barricade op en wie blijft thuis? Wie blijft betogen en wie haakt af? Dit soort vragen gaat over het proces van mobilisatie dat leidt naar effectieve deelname aan betogingen, maar ook over hoe protestdeelname kan blijven duren, één van de sleutelvragen van vanavond.

Ondanks de toename van protest, is er helaas slechts een fractie van de bevolking dat effectief op straat komt. Het mobilisatieproces is een ware afvalrace. Voor de nationale klimaatbetoging van 2007, bijvoorbeeld, daagde uiteindelijk slechts 10 procent van de bevraagde potentiële deelnemers in onze steekproef op. Vergelijkbare studies vinden een gelijkaardige uitval. Dat klinkt niet goed, maar je kan het ook positief bekijken: wat je op straat ziet, is slechts het topje van de ijsberg.

De weg van verontwaardiging naar effectieve deelname kent grofweg vier drempels:

1. Je moet uiteraard eerst en vooral verontwaardigd zijn over iets. Je behoort met andere woorden tot het mobilisatiepotentieel.
2. Je bent op de hoogte van een betoging. Je bent gevraagd of zelf zo verontwaardigd dat je naar een opportuniteit op zoek gaat.
3. Je bent bereid om te gaan betogen. Je ziet er het nut van in. Je gelooft dat je collectief iets kunt veranderen.
4. En ten slotte, je kunt effectief gaan betogen. Alle praktische en psychologische hindernissen zijn overwonnen.

Elke drempel heeft zijn eigen moeilijkheden om te overwinnen. Verontwaardiging en de bereidheid om te protesteren, zijn bijvoorbeeld zaken die langzaam moeten groeien in de voortdurende interactie met al je informele relaties, je vrienden, je familie. Praten en dromen met elkaar over politieke verandering, zich inlaten met de Res Publica, zoals Jeroen Olyslaegers oproept, vormen de noodzakelijke kiemen om later van verontwaardiging in beweging te komen.

Hoe sterker de collectieve identiteit en de overtuiging dat men collectief een verschil kan maken, hoe groter de kans dat men effectief op straat komt. De laatste drempel is de moeilijkste. Wat dan vooral heel belangrijk is, is dat men stevig ingebed is in informele netwerken. Wat op het laatste moment van belang is, is niet die extra portie verontwaardiging of emotie maar wel een goede vriend die je meesleurt op de barricade.

Er zijn natuurlijk uitzonderingen. We deden ooit onderzoek naar dé anomalie in een betoging, althans volgens de gangbare theorie, namelijk: zij die alléén de straat optrekken en dus volledig los van organisatorische structuren of informele netwerken zichzelf mobiliseren in grote betogingen. Deze mensen blijken zo verontwaardigd dat netwerken niet langer nodig zijn.

Sterke verontwaardiging en hevige emoties kunnen er blijkbaar voor zorgen dat een aantal stappen in de klassieke afvalrace overgeslagen of omzeild worden. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor mensen die een allereerste keer gaan betogen. Bij de first timers die wij in België hebben bevraagd, bleken frustratie en gevoelens van machteloosheid een belangrijke rol te spelen.

Dit past opnieuw mooi in het idee dat protest voor deze groep van mensen een belangrijke alternatieve uitlaatklep is. De geijkte politieke kanalen bestaan niet meer of zijn niet responsief genoeg. Mensen geraken er hun ongenoegen niet kwijt. Ook de 'Occupy-protesten' in de VS blijken vooral jonge mensen en onervaren activisten aan te trekken. Occupy toont dus zeker ook het falen van een systeem aan.

Het zijn vrienden die je op straat helpen, maar het zijn organisaties die je er houden

Kijken we naar hoe protest kan blijven duren, dan zijn het niet langer je vrienden, je informele relaties die uitermate belangrijk zijn, maar wel of je lid bent van een formele organisatie. De conclusie is dat slechts, wanneer gemotiveerde demonstranten opgepikt worden door een sociale bewegingsorganisatie, hun engagement van langere duur kan zijn.

Kort samengevat: het zijn je vrienden die je op straat helpen, maar het zijn organisaties die je er houden. Uit ons onderzoek naar de 'blijvers' blijkt één variabele dominant: actief lidmaatschap van een sociale bewegingsorganisatie. Althans wat België betreft, is het dus belangrijk om sterke middenveldorganisaties te hebben die voor een continu aanbod van protestmogelijkheden zorgen.

Succesvolle acties, die los van het middenveld ontstaan, zoals de 'SHAME-betoging', kunnen wel een belangrijk nieuw potentieel van bereidwillige actievoerders leveren. Het doet me denken aan die straffe uitspraak van Saul Alinsky, een community organizer in de jaren zeventig en auteur van Rules for Radicals: "If you want drama, get a movement; if you want results, get an organisation.” Ik zie echter een belangrijke symbiose tussen spontane beweging en structurele organisatie, op voorwaarde dat het nieuw potentieel kan verzilverd worden.

Idem voor de indignados en Occupy-beweging: het is cruciaal om het momentum te grijpen en te kristalliseren in een meer structureel verband: uiteraard geen gemakkelijke opdracht. Twee gevaren loeren om de hoek: bestaande organisaties kunnen het verwijt krijgen de prille mobilisatie te willen recupereren of – zoals in België en Nederland lijkt te zijn gebeurd –, de beweging belandt in een niche van het middenveld, om het wat oneerbiedig te zeggen, het kleinlinkse middenveld. Daardoor vindt men moeilijker aansluiting bij andere geledingen in de samenleving. Dat is natuurlijk spijtig.

Zien we ook verandering in wie betoogt, hoe mensen op straat komen en waarom ze dat doen?

Zoals ik aangaf, ben ik ook zeer geïnteresseerd in de manier waarop protest zelf verandert. Wie op straat komt, hoe dat gebeurt (dus via welke kanalen) en waarom mensen betogen is de jongste jaren sterk onderhevig aan een aantal specifieke maatschappelijke veranderingen.

Drie tendensen zijn van belang: de introductie van nieuwe communicatietechnologieën, de stijgende transnationalisering of globalisering van de politieke en economische sfeer, waardoor actievoerders en sociale bewegingen hun pijlen ook steeds meer op dat niveau moeten richten, en ten derde, de daarmee gepaard gaande professionalisering van sociale bewegingen en activisme.

Het toenemend aantal vragen rond transnationalisering en gebruik van nieuwe media ging mooi samen met de opkomst van de andersglobalisten, die tussen 1999 met The Battle of Seattle en 2003 met No war on Iraq hun hoogtepunt kenden. De Occupy-beweging lijkt nu een revival van de andersglobalisten in te zetten.

Dezelfde vragen rond het gebruik van nieuwe media en transnationalisering boeten dus zeker niet in op de actualiteit. Bijvoorbeeld: hoe transnationaal is de beweging eigenlijk? Hoe worden gemeenschappelijke doelstellingen transnationaal geformuleerd en nagestreefd? Helpen nieuwe media om nieuwe mensen te engageren voor deze doelstellingen? Enz.

Er vallen wel wat lessen te trekken uit de geschiedenis van de andersglobalisten. De nood aan professionalisering leidde bij de andersglobalisten vooral tot een hevige discussie tussen de zogenaamde verticalisten en de horizontalisten. Een ander probleem, al hangt het er wel mee samen, is  de zoektocht naar eenduidige alternatieven.

Wat mooi is aan de andersglobalisten en hun samenkomsten op 'sociale fora' op zowel lokaal, regionaal, nationaal en transnationaal niveau is, dat het naast een beweging van bewegingen ook een oefening is in democratie. De andersglobalistische beweging heeft, naast de strijd tegen het neoliberale kapitalisme, ook een duidelijke agenda in termen van interne besluitvorming: meer participatief en directe democratie.

Het bleek geen gemakkelijke oefening. In verschillende landen, en niet in het minst op de transnationale Fora, liep de spanning  hoog op tussen de verticalisten - zij die ijveren voor een minimale vorm van delegatie -, en de horizontalisten, - zij die ijveren voor een strikte non-hiërarchische besluitvorming, geen leiders en geen gemeenschappelijk statement op het einde van het Forum.

Naomi Klein omschreef de betogingen van de andersglobalisten ooit als een "kakafonie van onsamenhangende slogans, een willekeurige lijst van uiteenlopende grieven zonder duidelijke doelen". Dit is exact de kritiek die de indignados en Occupy-beweging te verwerken krijgen.

Het uitbouwen van een organisatie rond de beweging lijkt mij dus niet alleen noodzakelijk om het vuur levendig te houden, zoals eerder aangegeven, maar ook om gepaste en eenduidige alternatieven te formuleren. Er moeten met andere woorden leiders zijn. Je hoeft daarom geen grote organisatie te zijn. Het is vooral belangrijk een passend frame te vinden, een master frame zoals sommige van mijn collega’s dat noemen, dat andere organisaties en segmenten in de samenleving kan aanspreken.

Uit onderzoek blijkt dat kleine bewegingen met een gepast master frame grote successen kunnen boeken door aan zogenaamde 'meso-mobilisatie' te doen: ze focussen niet op het mobiliseren van mensen, maar op het mobiliseren van andere middenveldorganisaties. In België vertaalt zich dat heel vaak naar coalitiewerk met de vakbonden, de reuzen van het middenveld. Geen enkele andere sociale bewegingsorganisatie kent dezelfde mobilisatiekracht of heeft op dezelfde wijze toegang tot de bestaande institutionele structuren.

De transnationalisering van protest versterkt de nood aan professionele activisten. Al is er een groot verschil tussen protest dat zich transnationaal verspreidt en protest op het transnationaal niveau. Mensen die op transnationaal niveau actief zijn, weten zich in sterke mate gesteund door formele organisaties. Dat hoeft niet te verwonderen. Het zijn organisaties die de noodzakelijke middelen en ondersteuning bieden om internationaal actief te zijn. Binnen sociale bewegingen leidt dit vaak tot kritiek.

Zo worden de Sociale Fora wel eens beticht van champagne activism, enkel toegankelijk voor hen die tijd en geld hebben om de wereld rond te vliegen om over wereldproblemen te discussiëren. Er is inderdaad het probleem van representatie en ondervertegenwoordiging van bepaalde groepen en mensen op het transnationale niveau. Daar blijkt ook het belang van protest dat zich globaal verspreidt.

Uit eigen onderzoek en studies van collega’s in de Verenigde Staten blijkt dat het toenemend aantal global days of action in wezen vooral nationaal protest is, waar het aantal deelnemers van buiten de eigen landgrenzen zeer beperkt is. Het is echter de verdienste van die professionele activisten en hun organisaties die op transnationaal niveau actief zijn, om mensen lokaal te engageren voor een strijd die gericht is tegen instituties en problemen die de eigen landgrenzen ver overschrijden.

En dat brengt me bij de rol van nieuwe media. Het internet, met al haar toepassingen, is een belangrijk instrument in handen van die professionele, transnationale activisten om het proces van transnationaal protest te versterken.

Daarnaast lijdt het geen twijfel dat nieuwe, sociale media mensen veel sneller en massaler toegang verschaffen tot protest: zowel in termen van vraag (opportuniteiten grijpen) als in aanbod (zelf opportuniteiten creëren). Maar het blijft wel belangrijk om een sterk middenveld te hebben, om mensen actief te houden.

Nieuwe, sociale media kunnen een belangrijke rol spelen om nieuwe groepen van mensen, die niet in een bepaald netwerk van sociale bewegingsorganisaties zitten, de straat op te krijgen. Maar het is enkel door organisaties en hun organisatieleden, al dan niet via het gebruik van die nieuwe media, dat protest engagement een 'lange termijn toekomst' heeft.


Jeroen Van Laer is als politicoloog verbonden aan de Universiteit Antwerpen.

De Avond van de Verontwaardiging is een initiatief van deBuren en de Beursschouwburg, met medewerking en steun van DeWereldMorgen.be en PALA.be.

Protest als motor van verandering geschreven door Jeroen Van Laer in: Column

Tags: jeroen van laer, verontwaardiging

Geachte toehoorders

Sta mij toe om eerst naar voor te schuiven dat het keurslijf van de verontwaardiging mij al te zeer knelt. Onze huidige samenleving maakt het immers al te gemakkelijk om verontwaardigd te zijn. De leugen lacht ons open en bloot toe. Je staat op, je maakt ontbijt en je zet achteloos de radio op om naar het nieuws te luisteren.

Twee minuten later staat het schuim al op je lippen. Je bent verontwaardigd. Alsof het een tweegesprek is, roep je een paar politici van alles toe. Je verwijt ze een gebrek aan visie. Je vermoedt dat ze niet de belangen van de bevolking verdedigen, maar geheel iets anders dienen: de banken, de multinationals, de energiegiganten.

Je roept nog eens. Maar ze horen je niet. Zij zitten in de studio op de Reyerslaan te Brussel en jij staat thuis in je keuken. Je stem reikt helaas niet ver genoeg. En je weet dat het absurd is en toch zou je willen dat je ze wel bereikt. Zo werkt verontwaardiging ook. Iemand zoals ik heeft de kans om die verontwaardiging uit te schrijven in columns voor een krant, ik kan de tragiek ervan proberen te vatten in een roman, en ik heb tevens de mogelijkheid om zulke explosies van kwaadheid te gebruiken als drijfveer in de theaterstukken die ik schrijf.

Maar zodra die woede ook anderen opvalt, is de kans groot dat je in dit kleine land tot expert wordt uitgeroepen van diezelfde woede. Plots ben je iemand die op de barricaden staat, plots wordt er verwacht dat je die woede brandende houdt of er een leider van wordt.

Twee dagen voor de indignados-betoging te Brussel op 15 oktober werd deze schrijver, uw dienaar, opgebeld door twee verschillende journalisten die voor twee verschillende kranten werkten en die er allebei even overtuigd van waren dat ik die nakende betoging had georganiseerd. Een van die twee wou me zelfs niet geloven toen ik zei dat ik helemaal niks had georganiseerd en dat ik samen met duizenden anderen simpelweg van plan was om eraan deel te nemen, meer niet.

De verontwaardiging dient in de media met andere woorden gestroomlijnd te worden. Er dienen standpunten te worden vertolkt en leiders moeten zich losmaken uit die zotte, uiteenlopende bende van verontwaardigden.

In een daaropvolgende fase komen de sympathiebetuigingen. Econoom Paul de Grauwe stelt dat hij zou mee betogen mocht hij nu twintiger zijn. Politica Joelle Milquet laat zich ontvallen dat elke goede politicus altijd een indignado behoort te zijn. En ook aartsbisschop Léonard laat zijn christelijk levensgevoel bijna dartel meezingen met de woede van hen die de straat op gaan.

Dit doet mij allemaal concluderen dat niet enkel de leugen open en bloot wordt getoond, maar tevens dat we geen behoefte meer hebben aan satire. Want ook dat gebeurt open en bloot, zij het geuit door mensen die menen heel ernstige meningen naar voren te schuiven. Zijn wij allemaal in deze zaal verontwaardigd?

Laat ons dan nu meteen samen op straat gaan en die woede uitbrullen aan de Munt of een andere plek waar zulk protest gedijt. Maar dat gaat u niet doen, u gaat blijven zitten en ik zal hier samen met de andere gasten nog even staan en u woorden geven. Misschien zal dit leiden tot een volksvergadering. Dat hoop ik in ieder geval. Maar ondertussen blijven we zitten. En hier komen de vragen.

Als iedereen verontwaardigd is, waarom verandert er dan niets? Waarom wordt die woede bijna vanzelfsprekend een ritueel? Waarom breekt er morgen geen revolutie uit? U weet waarom. En ik weet het ook. Er verandert niets omdat we nog steeds niet in staat zijn om ons een wereld voor te stellen waarin verandering mogelijk is. Sta me toe, geachte toehoorders, om daar later op terug te komen want het lijkt me cruciaal.

Ik keer even terug naar afgelopen september toen de Occupy-beweging voor het eerst van zich liet horen, naar mei vorig jaar toen het woord ‘indignado’ ons vanuit Spanje kwam toewaaien en naar de maanden daarvoor die nu als de ‘Arabische lente’ geboekstaafd staan. Die verontwaardiging is een uiting van wakker zijn. De kreet ‘genoeg is genoeg’ impliceert dat de mensen zich voorheen hebben laten doen, zich vroeger hebben neergelegd bij het leven van alledag en dat ze nu zichzelf op eigen kracht uit die sluimertoestand hebben gehaald.

Het was als een wekker die in de ochtend afging. Aan dat ding vraag je ook niet wat zijn standpunten zijn. Een wekker heeft immers maar een functie. Het is geen leider en het heeft geen bespiegelingen veil over de toestand van het wakker zijn. Die fase is nu achter de rug, in die mate zelfs dat het tijdschrift Time de demonstrant tot ‘man van het jaar’ uitroept; dat het Wereld Economisch Forum de verzetsbeweging als een te duchten gevaar voor de economie acht; en dat lobbygroepen in de Verenigde Staten al wel eens samen komen om na te gaan hoe dit protest vakkundig kan worden gesaboteerd. Er zijn met andere woorden overal wekkers afgegaan.

Tegelijk voelt al die aandacht zeer oppervlakkig aan. We zijn ons ervan bewust dat er iets moet veranderen en dat dit gevoel door veel verschillende mensen over heel de planeet wordt uitgedragen op straat, maar ook op Facebookpagina’s en allerhande fora. Hoe onbeholpen of zelfs gratuit dat allemaal ook mag wezen; die toestand van wakker zijn geeft mij hoop. Een paar jaar geleden had ik die hoop niet.

Een paar jaar geleden achtte ik onze menselijke soort als gedoemd omdat we ten opzichte van bijvoorbeeld de klimaatopwarming blijkbaar niet in staat zijn om collectieve beslissingen te nemen die onze soort helpen te overleven. Een paar jaar geleden vond ik de kakkerlak oneindig veel intelligenter dan een mens. Wij zouden immers ten onder gaan en dat beest niet. Ik had met andere woorden wat last van terminaal fatalistische bespiegelingen.

Voor de rest deed ik daar absoluut niets mee, wat het misschien nog wat erger maakte. Het maakte me passief. Ik was in de fase van het ‘apocalyptisch ramptoerisme’ zoals de Duitse filosoof Peter Sloterdijk beschreef in zijn essay ‘Woede en Tijd’. En ook al lijkt het vandaag op ecologisch vlak niet veel beter en doet elke voorbije klimaattop zich voor als een cynisch spel van gemiste kansen, toch meen ik dat er een opening is gemaakt door al dat uiten van verontwaardiging.

Ik denk dat er een gat is geslagen in wat wij onze ‘werkelijkheid’ noemen. En dat gat en dus dat forum dat zo is ontstaan is perfect geschikt om woorden te introduceren die vroeger nauwelijks aan bod kwamen. Ik noem er maar één: het belang van langetermijndenken.

In de wereld van financiële markten en binnen de parameters van winst en verlies wordt vooral het kortetermijndenken tastbaar gemaakt. Zo tastbaar dat honderdduizenden mensen van de ene op de andere dag hun baan kunnen verliezen omdat een paar grote beleggers hun gevoel van malaise niet onder controle kunnen houden of nog erger: omdat dit beter uitkomt voor hun beleggersportefeuille. De kredietcrisis van 2008 heeft ons dus geleerd dat dit kortetermijndenken waarlijk pathologische proporties kan aannemen.

Maar dit doorslaan van de tijd, dit negeren van elke visie die iets groters beoogt dan het overleven van de dag zelf, heeft dit als voordeel: we kunnen het allemaal meemaken op de eerste rij. We zijn op een punt gekomen dat het pleiten voor een langetermijnvisie op het gebied van mensen, energie of geld diametraal staat ten opzichte van de neoliberale waanzin, dit leegvreten van onze planeet.

Vooraleer anders te gaan leven zoals ecologische bewegingen het ons in de jaren zeventig voorhielden, kunnen we onszelf toestaan om eerst eens anders te gaan denken. Het reduceren van onze belevingswereld tot een marktplein waar alles elke seconde aan waarde kan verliezen en het proces waar wij als burgers ons tot consumenten hebben laten hersenspoelen zijn allemaal zaken die door een woord zoals ‘langetermijnvisie’ kan worden omgekeerd.

Wij menen onze geschiedenis te kennen, maar in feite gaat ons historisch bewustzijn niet verder dan de twintigste eeuw of met wat goed geluk het ontstaan van de Verlichting en de opkomst van de industriële samenleving. We zitten met andere woorden gevangen in een paradigma dat ons heeft wijsgemaakt dat we vrij zijn wanneer we het materieel goed hebben. Maar ook dat wordt nu in hoge mate bedreigd. Een angstaanval over jouw toekomst en over die van je kinderen maakt je in de eerste plaats wakker.

Eigenlijk willen we vooral niet nadenken. We verkiezen de sluimertoestand en eventueel een beetje ramptoerisme. De situatie is echter zo uit de hand gelopen dat bijvoorbeeld deze jongere generatie zich veel minder terug in slaap zal laten sussen. Het is onvermijdelijk dat het materiële terug in vraag wordt gesteld wanneer dit materiële bestaan zo bedreigd geraakt. De protestbeweging uit de jaren zestig en zeventig heeft onze samenleving op het gebied van persoonlijke vrijheid, ethiek en emancipatie grondig getransformeerd.

Maar op het gebied van het materiële kwam diezelfde revolutie al snel in ademnood. De reden daarvoor was in feite simpel: er bleek niet genoeg noodzaak om er iets aan te veranderen. De welvaart piekte hoog en de jobs bleken op te rapen. Dat is nu niet meer het geval. Wij beginnen pas na te denken en dingen in vraag te stellen wanneer de noodzaak daarvoor echt ontstaat.

Deze protestbeweging, al deze nieuwe woorden en deze nieuwe denkprocessen hebben dus een eindeloos reservoir van brandstof. De zaken verbeteren niet en de angst neemt dus toe. Terug nadenken over de fundamenten van de samenleving omdat het simpelweg niet anders kan acht ik een goede zaak. Het zet ramen open, het opent mogelijkheden, het prikkelt de verbeelding. Het laat zich met andere woorden niet meer insnoeren door het keurslijf van de woede.

Er schuilt immers een adder in het gras van de verontwaardiging. De Sloveense filosoof en cultuurcriticus Slavoj Žižek wees er al eerder op. Tegen wie is al dit protest gericht? Wat schiet het op om een ontspoord regime ontsporing te verwijten en tegelijk vanuit een beweging te vragen aan datzelfde regime om de wereld in jouw plaats te verbeteren? Het is in feite heel simpel. Als je niet meer gelooft in Sinterklaas, heb je dan nog het recht om te klagen dat de kwaliteit van zijn cadeaus achteruit gaat?

Het gevaar dreigt met andere woorden dat juist de woede en het koesteren van die woede ons uiteindelijk nog passiever maakt. Gaan we met ons allen wachten tot een overheid wakker wordt omdat wij haar gevraagd hebben wakker te worden? En als diezelfde overheid zegt dat ze wakker is, gaan we dan allemaal opnieuw geloven in Sinterklaas en hopen dat er volgend jaar toch maar weer een leuk cadeau voor ons zal worden uitgestald?

Nee, die tijd is voorbij en dat weten we. Laat ons stoppen met klagen zonder alternatief. Cynisme is het eerste luxeartikel dat we ons niet meer kunnen veroorloven. De overheid is niet aan zet, wij zijn aan zet. En nu ik toch aan het preken ben en u me zonder enig probleem kan verwijten dat ik niet het recht heb om op een kansel te gaan staan zeg ik dit.

Ik ben ervan overtuigd dat velen van ons zich terug dienen bezig te houden met de 'res publica', met de buurt waarin we leven en werken, met de mensen die ons omgeven. Het status quo wordt door ons bestendigd indien ieder zijn hyperindividuele belangen blijft verdedigen. Het status quo gedijt bij angst en onzekerheid.

Dat wil dus zeggen dat we de moed mogen opbrengen om onze samenleving te herdenken. Dat betekent ook dat we ons de droom mogen gunnen dat verandering mogelijk is, dat het mogelijk moet zijn om een samenleving op te bouwen die wel een langetermijnvisie heeft, die deelt wat ze kan delen en die op een hoopvolle manier omgaat met de beperkte middelen die we hebben.

Een groot deel van deze maatschappij acht zich nog steeds als een slachtoffer in tijden van rampspoed. Daar schieten we niets mee op en in feite is het net het omgekeerde. Wij zelf zijn het antwoord op de woedende vragen die we op pleinen en fora stellen en die ons doet schuimbekken bij het ochtendjournaal.

Wij. En eenmaal we dat door hebben, kan de omwenteling die zeker al begonnen is pas echt doordringen. Wij. Zonder aanhalingstekens. Wij. U en ik, hier en nu.

Dank u wel.

Jeroen Olyslaegers


De Avond van de Verontwaardiging is een initiatief van deBuren en de Beursschouwburg, met medewerking en steun van DeWereldMorgen.be en PALA.be.

Het keurslijf van de verontwaardiging geschreven door Jeroen Olyslaegers in: Column

Tags: jeroen olyslaegers, verontwaardiging

Eerst over betogen op straat

Alhoewel ik zelf geen twintiger meer ben, heb ik op 15 oktober vorig jaar mee betoogd in Brussel. Mijn zoon van 20 had niet zo lang geleden gehoord dat ik mijn eerste betoging op mijn zestiende zou hebben georganiseerd. Om mythevorming tegen te gaan, ik was zeker al 19, hanteerde dan ook voor het eerst een megafoon op straat.

En als twintiger zat ik in de stuurgroep van de grootste demonstraties ooit in België. Neen, de allergrootste is dus niet de witte mars uit 1996, wel de antikernwapenbetoging van 23 oktober 1983 met misschien wel 400.000 deelnemers. Merk op, intussen is de toenmalige utopie van een niet langer door een IJzeren Gordijn verdeeld Europa gerealiseerd.

Na de straatbetoging, over een betoog al redenerend

Alhoewel dus lang geen twintiger meer, schreef ik nog maar drie jaar geleden een boek getiteld Van eiland tot wereld, een betoog over “Hoe maken we de samenleving, hoe maken we de wereld rechtvaardiger, socialer, duurzamer en veiliger?” Dit boek vertrekt van diezelfde crisis van de verbeelding die ook Jeroen opmerkt, en die onze grootste onvrijheid is omdat ze ons doet denken dat het niet anders kan.

Om de wereld te verbeteren, om de wereld te kunnen maken, moeten we die wereld eerst verbeelden. Dat zijn drie taboegedachten in één zin: de wereld verbeelden, maken, verbeteren. Wat een open deur intrappen zou moeten zijn, is vandaag een deur die amper nog open te wrikken is.

Dit is jawel, een pleidooi voor utopieën, het grootste taboewoord van allemaal. Utopie wordt vaak en onterecht gereduceerd tot de betekenis van 'onhaalbaar', terwijl de grondgedachte van de utopie – in de zin van idealen en streefbeelden die wel degelijk haalbaar zijn én moeten zijn – vergeten wordt.

Het kan dus, de utopieën van hun eiland naar de wereld brengen

Je moet echt geen oude mens zijn om de noodzaak van utopisch denken te voelen. Al kan dat helpen natuurlijk - om het overzicht te bewaren en het essentiële in de gaten te houden. Vergeet niet, een krasse tachtiger beleefde nog als kind de economische depressie van de jaren dertig, vervolgens het verdwijnen van de democratie, het geweld van de Tweede Wereldoorlog én de maatschappelijke creatie van de welvaartsstaat.

Jazeker, creatie: die welvaartsstaat is niet uit de lucht komen vallen, ze is allerminst zomaar het onvermijdelijke resultaat van een vrije markteconomie. Ze is integendeel de verwezenlijking van heel wat utopieën, van algemeen stemrecht en politieke democratie, gelijke rechten voor man en vrouw, de achturendag, het recht op gelijke toegang tot gezondheidszorg, algemene sociale zekerheid, zelfs betaalde vakantie, het recht op leren en op cultuur, noem maar op. Zelfs de realisatie van wat in het Frans zo trefzeker heet ‘le non-marchand’, het niet-gecommercialiseerde, zit verweven in onze welvaartstaat. Het is dus mogelijk, de utopieën van hun eiland naar de echte wereld te brengen.

In tegenstroom

Wat we dus zullen moeten doen, is de nieuwe utopieën naar de wereld brengen, tegen de stroom in. Want het is een spijtige zaak dat de verkozen politici al jaren forfait geven. Die politiek weigert een sociale, ecologische en democratische wereld te verbeelden, en dus bedrijven politici te weinig of eigenlijk zelfs geen politiek meer, in de betekenis van vorm geven aan de samenleving zoals we die willen.

Doodjammer is het dat de overheersende media niet in staat zijn om de slagader te voelen van een levende samenleving, dat ze blind zijn voor utopieën en dat ze dus impotent zijn om het politieke debat te voeren en te voeden.

Wat wij ons dus moeten verbeelden, zijn de utopieën op al die terreinen waar de wereld vandaag in crisis is. En de crisis is overal zichtbaar: financieel en economisch rijden we ons te pletter, ecologisch doorboren we de grenzen van de planeet, sociaal houden we niet op de welvaart ongelijker te spreiden. Verder is de politiek gekoloniseerd door het neoliberalisme en zijn zelfzuchtige, kortzichtige elites en wordt de zeggingschap van de burgers over hun eigen economische bestaan dag na dag zwaar aangetast.

Het is daarover dat er verontwaardiging en woede heerst in de straten en op de pleinen van tal van steden verspreid overal ter wereld. Het is dáártegen dat nieuwe en oude sociale bewegingen in verzet komen, van de revolutionairen van Arabische lente tot de indignados, van vakbondsmensen tot andersglobalisten en de activisten van de Occupy-beweging, van de Shame-demonstranten tot manifestanten tegen kernenergie.

En overal gisten met het verzet ook de alternatieven. Het komt er op aan dáár, tegen de hoofdstroom in, met open blik te blijven naar kijken en dit in beeld te brengen, bijvoorbeeld in documentaires of door er over te schrijven. Dat doe ik opnieuw in het boekje ‘Van Verontwaardiging naar Verandering’ dat jullie vanavond mee krijgen. Volledig voorlezen hoeft dus niet, een kleine greep moet volstaan.

Mogen we dan dromen?

Mogen we dan dromen van politieke democratie, niet om de zoveel jaar, maar altijd, zodat inspraak en zeggingschap echt iets betekenen, en zeker altijd wanneer het nodig is? Geen Lange Wappers achter gesloten deuren, geen blanco cheque van honderden miljarden voor de banken.

Is het te veel gevraagd dat de grootbanken en hun aandeelhouders van de wereld geen hold-up plegen van veel meer dan 1.000 miljard euro? Dat is een roofoverval op ons allemaal van dik één miljoen keer één miljoen euro. Een overval die vele miljoenen mensen hun job heeft gekost, hun inkomen, hun huis, hun bestaan en niet in het minst soms de zin van hun leven. Het is een brute aanranding die miljoenen jongeren in Spanje, Ierland en elders hun toekomst kost. Wie wordt graag wakker geschudden in het midden van een mooie droom?

En eigenlijk is het roofmoord. Want dit zijn de financiële middelen die niet kunnen gaan naar wat de wereld het meest nodig heeft. En dus blijven er, veel meer dan nodig, elke dag een paar tienduizend mensen sterven aan honger, aan de ziekten die daarmee gepaard gaan, aan gebrek aan zuiver drinkwater en riolering. Dit in een wereld waar de tekst van de Universele verklaring van de rechten van de mens niet ter discussie staat, maar wel wat we ermee doen.

Hoe zullen we de politiek ter verantwoording roepen, en vooral hoe zullen we dit veranderen?

Kunnen onze politici, kunnen onze samenlevingen maar heel even hun hersens wakker schudden? Zodat ze zich herinneren dat er zelfs bij ons nog maar kort geleden prima overheidsbanken en coöperatieve banken bestonden, en dat wereldwijd de wereld van het geld aan ketens was gelegd, en enkel dat mocht doen wat goed was voor de economie en voor de samenleving. We moeten hier zelfs niet van dromen, we willen gewoon terug wat goed werkte.

Op dusdanige wijze afstand nemen van utopieën, dat is blindheid of minstens doorlopen met oogkleppen aan. Het taboe op utopieën is een zware maatschappelijke regressie die ons zuur opbreekt, en die de politiek zwaar ten kwade moet worden geduid. Want zij, die verantwoordelijk zijn voor het algemeen belang, hebben toegestaan dat het algemeen belang - opnieuw - onder de voeten wordt gelopen door de kortzichtige privébelangen van het financiële establishment.

Mogen we dromen van economische democratie waar mensen greep hebben op hun economische bestaan? Waar bedrijven niet op de beurs staan, maar in handen zijn van hun werknemers? Waar geen schimmige concerns de plak zwaaien, maar waar de klanten mede-eigenaar van zijn? Waar energie en telecommunicatie geen wingewesten zijn voor monopolistische bedrijven als Electrabel, maar eigendom van en nuttig instrument vóór de samenleving? En waar de markt opnieuw een economisch instrument is dat we aanwenden telkens het nuttig is, en geen heilige koe die misbruikt wordt door onterecht verworven economische machtsconcentraties om hun positie nog verder te versterken?

Denk niet dat ik idealiseer. Ik weet maar al te goed dat overheidsbedrijven mankementen kunnen vertonen, en dat coöperatief ondernemen en zelfbeheer geen vanzelfsprekende fluitjes van een cent zijn… Dat is allemaal waar. De keuze van het soort beheer van diensten en producten kan en moet ook aangepast worden aan hun eigen aard, doelstelling en de context.

Maar een veelheid aan alternatieven en opties is veruit te verkiezen boven onze uitlevering aan een zogenaamde vrije markt waar de financiële wereld en monopolisten naar hartenlust met onze voeten spelen. Want er is pas democratie wanneer het gelijkheidsbeginsel niet enkel politiek, maar ook economisch krachtig doorbreekt, wanneer mensen economisch onafhankelijk zijn.

Kunnen we dan zeker werk maken van een ecologische economie die de grenzen van onze planeet respecteert? Met een gelijk, maar beperkt aardegebruiksrecht voor iedereen?

Kunnen we dan zorgen dat het om een sociaal-ecologische economie gaat die op een duurzame wijze de welvaart voorbrengt die alle 7 miljard mensen in staat stelt om menselijk te leven?

Wanneer maken we bijvoorbeeld in deze stad Brussel – gespleten tussen arm en rijk, vergeven van verdoken armoede, werkloosheid en vol met slechte, niet-geïsoleerde huizen – eens werk van een ambitieus programma van woningbouw? Honderdduizend woningen bouwen en vernieuwen die weinig of geen energie verbruiken schept werk voor tienduizenden werklozen, duwt zo de armoedecijfers naar beneden en geeft hen de kans om zelf fatsoenlijke woningen te verwerven waar de warmte niet door vensters, spleten en kieren verdwijnt. Dit bespaart hen ontzettend veel energiekosten en zo bestrijden we meteen effectief de opwarming van de aarde. Begrijpt iemand waarom we daarmee nog niet allang bezig zijn?

Mogen we ook dromen van een basisinkomen voor elke wereldburger, van maatschappelijke zekerheid en verzekerde gezondheidszorg voor iedereen? Kunnen we dan om te beginnen komaf maken met de privéhospitalisatieverzekering en het 'mutualisme' (het principe van de ziekenfondswerking) volledig in eer herstellen?

Begrijpen we dan opnieuw het belang van publieke goederen en diensten? En kunnen we belastingen dan niet langer afschilderen als een kwaad, maar net als de bijdrage van iedereen – naar vermogen en inkomen – om te investeren in alles waar we samen beter van worden? Kunnen we belastingen dan ook opnieuw zien als een terechte bestrijder van te grote inkomensongelijkheid?

Mogen we dromen van waarlijk onafhankelijke en betrouwbare massamedia die het belangrijke van het futiele weten te onderscheiden? En die niet in handen zijn van privéconcerns? We doen dat toch ook niet voor cultuur of onderwijs.

Kunnen we dus de crisis van de verbeelding doorbreken, zodat we wel oplossingen zien voor de vele deficits die de tegenwoordige globalisering voortbrengt? Hoe dan wel?

De kracht van bewegingen

Nu komt het er op aan om met die alternatieven van overal de talrijke krachten van verandering te mobiliseren, de bewegingen van werknemers, van boeren en andere zelfstandige werkers, van jonge en oude verontwaardigden, van digitale en sociale media-activisten, van vrouwen, van minderheden en van inheemse volkeren, van scholieren en studenten, milieubewegingen, vredesbewegingen, bewegingen voor democratie en mensenrechten, burgermedia, coöperaties allerhande, mutualiteiten, culturele verenigingen en buurtorganisaties, bewegingen voor eerlijke handel, duurzaam ondernemen en een eerlijke fiscaliteit, ondernemende mensen, coöperaties en bedrijven die de duurzame welvaart van morgen willen creëren, consumentenverenigingen, civil servants en overheden die de zware uitdagingen hebben begrepen, noem maar op... Allemaal samen komen ze in beweging en maken ze ruimte voor een menselijke samenleving.

Vruchtbare spanning in het maatschappelijk middenveld

Er zijn natuurlijk, laten we niet naïef zijn, heel wat spanningen in en tussen het klassieke middenveld of de 'oude' sociale bewegingen uit de representatieve democratie (vakbonden en boerenbewegingen), de zogenaamde nieuwe(re) sociale bewegingen van de participatieve democratie (de milieubewegingen onder andere) en het meer fluïde middenveld van de sociale mediademocratie – door sommigen wat denigrerend steekvlammiddenveld genoemd (bv. de jonge bewegingen van verontwaardigden).

Dat jongste fluïde middenveld is echter meer dan welgekomen, want het daagt zowel het gevestigde middenveld uit alsook het economische en het politieke veld. Hoe sterker dat fluïde middenveld, en op voorwaarde dat het gericht is op de concrete en vreedzame verwezenlijking van duurzame alternatieven, hoe harder het al die andere middenveldspelers kan dwingen om opnieuw sterker in beweging te komen.

Voor een groot aantal van de diverse bewegingen wil dat zeggen dat ze eerst nog moeten worden wakker geschud uit hun neoliberale winterslaap… en als ze niet ontwaken, belanden ze met recht en reden op de vuilnisbelt van de geschiedenis.

Een sociaalecologische beweging…

Het komt er op aan, waar ook ter wereld en op alle mogelijke niveaus, elke bestaande bewegingsruimte te gebruiken om andere modellen uit te bouwen. Meest fundamenteel is dat deze modellen ecologisch, sociaal en democratisch zijn.

En het is van onschatbaar belang dat deze veelzijdig geschakeerde beweging daarbij ook volop haar economische vleugels ontwikkelt. We moeten overal onze initiatieven en coöperaties zien bloeien om werk te creëren en welvaart voort te brengen: coöperaties voor energie, voor wonen en gezondheidszorg, onze media, kennis- en vormingscoöperaties, mutualiteiten, banken en verzekeringen, zover de verbeelding en de noodzaak reikt. Zo veroveren en verhogen we als beweging onze autonomie en slagkracht.

Het is daarom dat ik samen met anderen bijvoorbeeld DeWereldMorgen.be heb opgericht … en met nog anderen op dit ogenblik hard werk aan het project van een nieuwe coöperatieve bank … en met nog anderen een evenement opzet waarop vele alternatieven zich kunnen presenteren.

Laten we elkaar goed verstaan, vanzelfsprekend gaat het hier om een maatschappelijke en democratische beweging, of veel nauwkeuriger, een sociaalecologische beweging die de overgang naar een sociaalecologische en democratische economie wil forceren.

… tegelijk ook economische en culturele beweging

En natuurlijk zijn we daarmee eveneens een economische beweging, want uitgroeien tot een nog veel sterkere beweging die ook economisch doorweegt, dat is inderdaad een grote ambitie die zeker moet lukken.

Uiteraard vormen we ook een culturele democratische beweging die erin slaagt waarden als zeggenschap, autonomie, rechtvaardigheid en solidariteit mondiaal het voortouw te laten nemen en te concretiseren.

En ja, ook politiek

Natuurlijk is deze beweging voor verandering ook een politieke beweging, want er is niets politieker dan een samenleving te willen maken die streeft naar meer menselijkheid. Maar hoe is dan de relatie tussen beweging en politiek in meer enge zin, de wereld van de politieke partijen en de politici?

Onze economie in de kortste keren op sociaalecologische grondvesten willen zetten en radicaal willen democratiseren is ronduit revolutionair. Maar dit alles moet groeien vanuit de samenlevingen, op de meest democratische wijze, en moet zo nodig gestalte krijgen via de politiek. Daarom is het dat wij ons als bewegingen nooit kunnen beperken tot wat politiek lobbywerk in de marge. Het gaat erom de maatschappelijke macht op te bouwen waarmee men effectief kan wegen op de politieke besluitvorming.

En nog meer, want elke sociale beweging koestert politieke ambities: het realiseren van haar maatschappelijk project door het om te zetten in algemeen aanvaarde regels en wetten. Het is bijgevolg normaal dat vanuit onze bewegingen steun zal opduiken voor partijen of politici die het programma voor een menselijke samenleving dichterbij brengen, en dat zij zich verzetten of kanten tegen partijen en politici die de menselijkheid uitverkopen aan welke belangen of waanbeelden ook. Het is al even normaal dat mensen uit deze bewegingen zich ontpoppen tot politici die in het politieke veld de gewenste veranderingen vorm willen geven.

En het valt niet uit te sluiten dat in deze meest spannende tijd, waarin het overleven van de menselijke beschaving zoals wij die kennen en waarderen op het spel staat, deze beweging ook haar eigen politieke partij zal creëren, misschien wel de eerste mondiale politieke partij met wortels in heel de wereld.

Want succesvolle sociale bewegingen krijgen, naast een economische poot, wel vaker een verlengstuk in de vorm van politieke partijen die zich rechtstreeks in de democratische politieke strijd werpen. Dat versterkt hun succes. Zeker is dat zo wanneer het politieke terrein bezet is door partijen waarvan de praktijk volledig haaks staat op de ambities van de samenlevingen en hun sterkste bewegingen.

Als we willen overleven, is er een andere politiek nodig. Het is een utopie, maar niet onhaalbaar.


Dirk Barrez is hoofdredacteur van DeWereldMorgen.be, documentairemaker en auteur van onder andere de boeken 'Van Verontwaardiging naar Verandering' (2011) en 'Van eiland tot wereld. Appèl voor een menselijke samenleving' (2008)
Kijk ook op www.dewereldmorgen.be en www.pala.be

De Avond van de Verontwaardiging is een initiatief van deBuren en de Beursschouwburg, met medewerking en steun van DeWereldMorgen.be en PALA.be.

Van Verontwaardiging naar Verandering: een praktische utopie geschreven door Dirk Barrez in: Column

Tags: verontwaardiging

• Van Verontwaardiging naar Verandering: een praktische utopie door Dirk Barrez
• Het keurslijf van de verontwaardiging door Jeroen Olyslaegers
• Protest als motor van verandering door Jeroen Van Laer

Herbeleef de 'Avond van de Verontwaardiging' geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: dirk barrez, jeroen olyslaegers, jeroen van laer, verontwaardiging

Na Szymborska nu Raveel geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: adriaan van dis, roger raveel, wislawa szymborska

De Duitste fotografe Friederike von Rauch, verbleef en werkte op uitnodiging van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren in 2006 en 2007 enkele maanden in Brussel en Rotterdam, alwaar ze op een zeer persoonlijke manier haar nauwgezette stadsverkenningen in beeld bracht. De foto's die het resultaat vormden van deze residenties, werden door deBuren getoond in de tentoonstellingen 90dagenBrussel en 90dagenRotterdam, en samen met foto's van Berlijn gebundeld in het boek Sites, uitgegeven door de Duitse uitgeverij Hatje Cantz. De Duitse bondspresident Christian Wulff schonk dit boek vorig jaar als staatsgeschenk aan koningin Beatrix.

Het werk van Von Rauch en anderen is nog tot 22 april te bewonderen in het Duitse Herford. Meer informatie over de tentoonstelling is te vinden op de website van Marta Herford. Meer werk van Friederike von Rauch kunt u bewonderen op onze website als virtuele tentoonstelling.

For the first time an exhibition attempts the surprising combination of two specific materials in contemporary art: ash and gold, two substances which could hardly be more different in terms of their cultural significance.

Virtuele tentoonstellingen

Friederike von Rauch in 'Asche und Gold' geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: beeldende kunst, fotografie, friederike von rauch, tentoonstelling

Wedstrijd: wie is uw held en waarom?

Stuur tussen 1 februari en 31 maart 2012 een foto, tekening of 1-minuut-filmpje over uw held of heldin in, vergezeld van een korte tekst (vijf regels) waarin u uw keuze uiteenzet. Mail uw bijdrage naar info@deburen.eu. Wij verzamelen alle inzendingen op deze site. De jury kiest de strafste, verrassendste, creatiefste inzending.

De juryprijs is een geldprijs van € 200 en een op maat geschreven en gesigneerd heldendicht van schrijfster Saskia de Coster.

Er is natuurlijk ook een publieksprijs: van 1 tot en met 15 april kiest u zelf uw favoriete inzending via de Facebook-pagina van de Erfgoeddag. De publieksprijs is een heldenboekenpakket. Het reglement is terug te vinden via deze link.

Hieronder kunt u zien wie de helden van Bruno De Wever en Sven Speybrouck zijn:



Organisatie: deBuren, Erfgoedcel Brussel, Coördinatie Erfgoeddag

Erfgoeddag is op zondag 22 april 2012, zie ook www.erfgoeddag.be

Vacature: Held (m/v) geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: helden

Haar indringende werk, vol poëtische observaties en gevoelige beschrijvingen, ontvangt al sinds haar debuut lovende kritieken.

Mit klarer Sprache erzählt Milena Michiko Flašar ihre aus Trauer und Befreiung gewebte Geschichte, erzählt von einem Aufbruch in geografisches Neuland und, in bester Selbstfindungsmanier, zum Ich. „Okaasan“ ist nach dem Debüt „Ich bin“ die zweite Talentprobe einer eigenständigen jungen Literatur. (Paul Jandl in Die Welt over Okasaan)

Flašars nieuwste boek speelt zich af in Japan, en gaat over de relatie tussen een Kikikomori (iemand die besloten heeft zich van de wereld af te sluiten) en een schijnbaar doodnormale ambtenaar, die een geheim met zich meedraagt. Peter Pisa van Die Kurir gaf de roman vier sterren en schrijft over personages en auteur: ‘Und alle, alle möchte man umarmen – inklusive Milena Michiko Flašar, die wie "ihr" Hikikomori aus dem Schatten gesprungen ist.’  Die Presse noemt Flašar een ‘junge, begabte Autorin’ en ontwaart in Ich nannte ihn Krawatte een ‘beckettsche Grundstimmung’.

Prijsvraag
deBuren geeft, in samenwerking met Verlag Klaus Wagenbach 5 exemplaren van Ich nannte ihn Krawatte weg. Om kans te maken stuurt u het antwoord op volgende prijsvraag naar info@deburen.eu: wat zijn de originele Duitse titels van de twee citybooks die Milena Michiko Flašar voor deBuren schreef?

citybooks
Wie het werk van Flašar graag in Nederlandse, Engelse of Franse vertaling ontdekt kan de citybooks over Oostende en over haar thuisstad Graz lezen en beluisteren via www.city-books.eu. Ook de originele Duitse podcasts die door de schrijfster zelf werden ingesproken zijn op deze site gratis te beluisteren en te downloaden.

Een citaat uit Ich nannte ihn Krawatte:
Über die einfachsten Dinge möchte ich schreiben. Darüber, zum Beispiel, wie wir jetzt hier an diesem Tisch, uns gegenüber, nach zweieinhalb Jahren, einander von Dingen erzählen, über die man normalerweise schweigt.

Wedstrijd: win het nieuwe boek van Milena Michiko Flašar geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: citybooks, milena m. flašar, prijsvraag

Zondag 29 januari sprak acteur Simon Versnel een In Memoriam uit voor Viviane De Muynck... die in de zaal zat en na afloop van het IM in gesprek ging met Anna Luyten. Binnenkort kunt u hier een videoverslag en audio-opname terugvinden, vandaag presenteren wij al deze bijzondere tekst.

Proloog

Brooklyn, New York, eind oktober 1999. Ik zit in een McDonald’s-restaurant en lees de New York Times.

We spelen met Needcompany twee voorstellingen in New York, eerst The Miraculous Mandarin van Grace Ellen Barkey en een paar dagen later Morning Song van Jan Lauwers. Men had ons gezegd dat we er nooit zeker van konden zijn dat de New York Times zou komen om de voorstellingen te recenseren, want ja, we waren uiteraard niet de enige company die gedurende die dagen zou spelen. Dus het was afwachten.

Tot mijn verrassing en blijdschap stond er een groot artikel in de krant over Morning Song. Het was in het algemeen zeer positief. Maar één bepaald gedeelte deed mijn hart in mijn keel kloppen. Er stond: ‘Viviane De Muynck makes Liliane a bawdy mix of Mother Courage and the Stage Manager in Our Town. She and Simon Versnel, who plays the innocently affable Leo, nearly steal the show with the delicacy and precision of their timing.’

Ik barstte spontaan in snikken uit. Een prachtige zwarte familie – vader, moeder en vier kinderen – staarde me met grote ogen aan. Wat zat die man daar te doen? Huilde hij om een artikel in de krant? Ja, dat deed hij inderdaad. Ik werd in één adem genoemd met de allerbeste actrice die ik kende, de vrouw waar ik in mijn beroep als acteur alles aan te danken had, voor wie ik zo'n enorme bewondering had, lang voordat ik haar leerde kennen al en zeker toen ik haar directe collega werd. Voor mij kon de dag niet meer stuk en wat er verder ooit nog over me geschreven zou worden, het zou allemaal in de schaduw staan van dit bericht. Ik ben het dan ook nooit vergeten.

In Memoriam Viviane De Muynck

Een mens van vlees en bloed

Toen ik haar persoonlijk leerde kennen, had zij al aan sterstatus, zo niet in Vlaanderen, dan toch in elk geval in Nederland. Ze werkte jaren in Nederland, aan het begin van haar carrière en kreeg er in 1987 de prestigieuze prijs der prijzen, de Theo d'Or, voor haar rol als Martha in Who is afraid of Virginia Woolf. Ze werkte een tijd bij de toen fameuze Maatschappij Discordia. Daarnaast had ze regelmatig eenmalige contracten bij andere groepen.

Ik las in die tijd veel recensies en was goed op de hoogte van wat zich op theatergebied afspeelde in Nederland. Uiteraard ging ik ook naar voorstellingen kijken, maar merkwaardigerwijs had ik Viviane daar nooit zien spelen. Wel zag ik haar op de televisie in diverse series. Ik bewonderde haar enorm. Je voelde direct dat ze een geweldig natuurtalent was en dat ze schijnbaar met gemak, volkomen naturel, het ene na het andere karakter gestalte gaf. Altijd weer succesvol en direct vanaf haar debuut, na het conservatorium, een veelgevraagd actrice. Voor mij was er, in die tijd, geen enkele aanleiding om maar te vermoeden dat ik ooit op het podium zou staan, en al helemaal niet dat ik naast deze topvrouw zou staan en zelfs scènes met haar zou spelen! Maar dat gebeurde dus toch.

In 1996 was het zover. Ik kon het zelf nauwelijks geloven. Na twee producties te hebben gespeeld met Grace Ellen Barkey, vroeg Jan Lauwers me om in Macbeth te spelen. Mijn nog maar kortgeleden begonnen carrière had een vlucht genomen die ik zelf nooit voor mogelijk had gehouden. En wat er nu ging gebeuren was het toppunt: ik zou naast Viviane De Muynck staan. Uiteraard had ik haar al leren kennen voor die tijd, door mijn engagement bij Needcompany, maar samen op de scène met haar was toch wel even iets anders. Het idee alleen al maakte me dodelijk nerveus.

Welnu, het klikte vanaf het begin. Viviane bleek een gewoon mens van vlees en bloed, een lieverd, met een gewoon mensenleven en gewone mensenzorgen, een geweldige vrouw met een zoon, een vader en een moeder, een handjevol familie en daarnaast haar grote passie, het acteren.

We werden eigenlijk direct vrienden. Dat lag mede aan het feit dat we dezelfde leeftijd hadden, een bepaald gevoel voor humor deelden en gedurende de vele reizen met de groep – die voornamelijk uit veel jongere mensen bestond – een gelijksoortige interesse bleken te hebben voor alles wat je in een vreemde stad zoal kunt doen: Naar musea gaan, lekker eten en vooral drinken, shoppen in te dure winkels…

We hadden toen nog ouder wordende ouders en waren daar altijd wel op de één of andere manier mee bezig. Dat gaf ook een band. Dan weer was het haar vader die ziek was, dan weer mijn vader die in het ziekenhuis werd opgenomen, het was altijd wat en de angst was ook groot dat we op de werkelijk belangrijke momenten niet thuis zouden zijn, want the show must go on en die show was vaak op plaatsen, vanwaar je  niet gemakkelijk in een uurtje naar huis kon reizen. We kwamen niet uitgepraat over hen en het was heel goed dat we dat konden delen.

De diva en de gigolo

Zoals ik al schreef, had Viviane een zoon. Zonder teveel in details te treden, kan ik zeggen dat zij ook met hem veel bezig was, als we op reis waren. Ze had hem aan de zorgen van haar ouders toevertrouwd in zijn prille jeugd, omdat ze, juist toen er sprake van was dat ze naar het conservatorium zou gaan, plotseling weduwe werd. Haar ouders stimuleerden haar om toch haar droom te volgen en boden aan om voor haar kind te zorgen.

Hoewel ik meen te mogen zeggen dat de grootouders hun uiterste best hebben gedaan, heeft Viviane altijd een gevoel van schuld gehad over die eerste periode in het leven van haar kind. Het eeuwige dilemma van een werkende moeder en zeker in die tijd een nog totaal niet geaccepteerde manier van omgaan met de zogenaamde plichten van de moeder! We spraken er regelmatig over, vooral als Viviane in mijn ogen wel eens te ver kon gaan in het verwennen van de jongen – die inmiddels een volwassen man was geworden, die best voor zichzelf kon zorgen en die heel goed begreep dat hij de belangrijkste persoon was in het leven van zijn moeder.

Ik herinner me dat we in Berlijn in een antiekwinkel een paar peperdure  Jugendstill-oorbellen zagen. Viviane deed ze aan, keek in de spiegel en smolt.

Ik zei: ‘Wil je ze hebben?’
Zij antwoordde: ‘Ja’
Ik weer: ‘Heb je het geld?’
Zij: ‘Ja’
Ik: ‘Wat zou je er anders mee doen?’
Zij: ‘Waarschijnlijk aan mijn  kind besteden’
Ik: ‘Kopen, die oorbellen!’

Op die manier kon ze mij er ook vaak de schuld van geven dat ze weer de één of andere onverantwoordelijke uitgave had gedaan. Vaak liep ik als een soort gigolo, met pakjes en hoedendozen achter haar aan te rennen en niet zelden werden we door anderen als een echtpaar gezien en aangesproken. We lieten het maar gewoon gebeuren.

Wat ruist daar in het decolleté?

De humor van Viviane is zeer bekend bij de mensen die met haar hebben samengewerkt. Als ze een mop vertelde, was dat geen gewone mop, maar een one-woman-show met een plot van minstens een half uur, die iedereen op de grond deed rollen van het lachen. Als er dan eerst sprake was van het innemen van wat sterkedrank, werd het alleen nog maar beter en was er geen houden meer aan.

Bij het spelen van Macbeth hadden we één korte scène samen. Viviane droeg een kostuum, met daaronder een kledingstuk dat zeer diep uitgesneden was, zodat een groot deel van haar weelderige boezem zichtbaar was, zeker voor hen die dicht bij haar stonden. Op een keer zei ze tegen me: ‘Zeg, Simon, even over die scène die we samen hebben. Heb jij eigenlijk wel in de gaten dat je me nooit in de ogen kijkt als je tegen me spreekt, maar aan één stuk door in mijn decolleté staat te kijken?’ Ik was het me totaal niet bewust, maar zelfs als je als man nou niet direct door een damesdecolleté wordt aangetrokken, om het maar eens eufemistisch te zeggen, kon je hier onmogelijk omheen. Hoewel we er beiden ontzettend om moesten lachen, schaamde ik me ook, want erg professioneel was het natuurlijk niet en zonder dat ze dit wilde, had Viviane me toch weer iets geleerd.

Als we in de coulissen stonden om op te gaan, hoefde ik alleen maar zachtjes één zin te zingen uit een befaamde speech van Toon Hermans: ‘Wat ruist daar door het struikgewas? Het is een…’, om Viviane plat te krijgen en het haar moeilijk te maken om ernstig het podium op te stappen. Maar uiteraard, een professional als Viviane krijg je natuurlijk niet echt plat.

Eenzaam aan de top

Viviane was een topvrouw, de Grande Dame van het toneel in de Lage Landen, maar ook  beroemd tot ver over de landsgrenzen heen. Niet in de laatste plaats vanwege haar  bijzondere gave om de Kunst van het Acteren op nieuwe generaties over te dragen in talloze masterclasses en workshops. Niet iedere goede acteur heeft ook de didactische mogelijkheden om het vak aan anderen te leren. Zij kon dat als geen ander en iedereen die zo'n workshop weleens heeft meegemaakt, zal dit beamen. Haar uitzonderlijke talenkennis was daarbij van groot belang. Ook hen die ooit door haar geregisseerd zijn, kunnen daar alleen maar met de grootste bewondering op terugkijken, want ook dat deed ze fabelachtig goed.

Wat mijzelf betreft: hoe vaak heb ik niet ademloos naar haar staan kijken als zij een monoloog deed, als zij in tranen was, als haar klaterende lach opklonk, kortom als zij met haar vak bezig was, zoals alleen zij dat kon? Zodra ze het podium opstapte, was ze degene die zij in het stuk moest zijn en liet ze de vrouw die ze werkelijk was volkomen achter zich. Dat deed ze met passie en overgave en ze was daarin absoluut lonely at the top.

Ik ben er van overtuigd dat ze ook veel eenzame momenten heeft gekend. Dat is helaas inherent aan dit beroep, dit prachtige beroep: Je geeft op een avond een paar uur alles wat je hebt aan mensen, die je niet kent, om daarna alleen naar huis te gaan en in een leeg huis te komen. Dat kan louterend zijn, maar het heeft ook een trieste kant.

Het is heel moeilijk om met al dat gereis en die drukke werkzaamheden een serieuze relatie op te bouwen of te onderhouden. In plaats van die ‘vaste’ relatie, zijn er dan gelukkig wel ‘affaires’ (om het zo maar te noemen) en Viviane heeft zich op dit gebied zeker niet onbetuigd gelaten. Dat gaf dan ook altijd wel weer aanleiding tot de nodige hilariteit als we spraken over onze escapades.
 
Vriendschap onderhouden met Viviane was niet altijd makkelijk, omdat zij zo veel gevraagd werd en meestal ‘Ja’ zei op een vraag of aanbod. Dat hield automatisch in dat er lange tijden waren dat we elkaar niet zagen of spraken. Maar, zoals dat gaat met echte vriendschappen, als je elkaar dan weer zag, was het net of je elkaar de week daarvoor ook nog gesproken had en je pikte de draad meteen weer op. Dat ga ik nu misschien nog wel het meeste missen: de ontmoetingen na lange tijd, de warme omhelzing, haar uitroep: ‘Kind, hoe gaat het?’ en het daaropvolgende gesprek over alles wat we in de afgelopen periode ondernomen en beleefd hadden.

De rest zal herinnering zijn en niet zozeer een gemis. Het fijne van herinneringen is dat je ze kunt koesteren. Helemaal alleen of samen met anderen, die de herinneringen met je delen. Viviane zal in mijn persoonlijke herinneringen altijd een heel belangrijke plaats innemen, en verder weet ik zeker dat er een collectieve herinnering is aan haar, van alle mensen die haar hebben gekend op wat voor manier dan ook.

Zij laat veel achter. Theater blijft in je hart en in je hoofd zitten als het goed is, maar film- en televisiebeelden kunnen altijd weer opnieuw bekeken worden. Ik heb die film en televisie niet echt nodig. Ik vergeet haar nooit. Ze blijft voor mij de beste leermeester, de top-actrice en regisseur, de vriendin, de bezorgde moeder voor haar kind en de lieve dochter voor haar ouders. Een prachtmens! Wat een enorm voorrecht om haar te hebben gekend!

Epiloog

Hoewel ieder van ons ongetwijfeld zijn of haar eigen herinneringsmoment heeft aan één van de vele creaties van Viviane, wil ik er heel graag één uitlichten. Dat is de monoloog van Molly Bloom, het laatste hoofdstuk van het meesterwerk Ulysses van James Joyce.

Te weinig mensen zullen dit hebben gezien, omdat helaas de rechten niet werden verkregen, om dit stuk in het openbaar op te voeren. Een schandelijke belediging overigens voor het grote talent van de actrice! Het is daarom slechts in besloten kring gespeeld. Ik verkeerde in de uitzonderlijke positie dat ik dit stuk zo'n vier of vijf keer gezien heb en altijd weer, terwijl ik wist wat er ging gebeuren, was ik aan het slot tot tranen toe geroerd, door de manier waarop Viviane deze vrouw gestalte wist te geven. Zo intelligent, zo ontroerend, zo humoristisch en zo breekbaar.

Ik hoop dat u mij toestaat, al heeft  dat iets blasfemisch, ik geef het toe, om de laatste woorden van deze monoloog te citeren. Als een eerbetoon  aan en een afscheid van Viviane. Ik verzeker u, dat als zij hier nog zelf aanwezig was geweest, ik het echt aan haar gevraagd zou hebben, maar dat kan immers niet meer. Het zal ongetwijfeld mooier zijn als u niet meer naar mij kijkt, misschien zelfs de ogen sluit en alleen aan haar denkt.

I was a flower of the mountain yes when he put the rose in my hair like the Andalusian girls used or shall I wear a red yes and how he kissed me under the Moorish wall and I thought well as well him as another and then I asked him with my eyes to ask again yes and then he asked me would I yes to say yes my mountain flower and first I put my arms around him yes and drew him down to me so he could feel my breasts all perfume yes and his heart was going like mad and yes I said yes I will Yes

In Memoriam Viviane De Muynck geschreven door Simon Versnel in: Column

Tags: anna luyten, grace ellen barkey, james joyce, simon versnel, viviane de muynck

Gevaarlijk Jong. Over een gestoorde en gevaarlijke diagnostiek en behandeling. geschreven door Paul Verhaeghe in: Column

Tags: paul verhaeghe

Video: De prijs van solidariteit - vierde LinksRechts debat geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: linksrechts

• Verhaeghe, P. (2011). De effecten van een neoliberale meritocratie op identiteit en interpersoonlijke verhoudingen. , Oikos, 56, p. 4-22.
• Voor mensen die in de therapeutische sector werkzaam zijn: 
  Verhaeghe, P. (2010). Psychotherapie in tijden van neoliberale meritocratie. Lezing op het GGZ-congres 'Kiezen of delen', Gent 14-15 september 2010.

In maart geeft Paul Verhaeghe een lezing in Antwerpen. Meer info vindt u hier.

Lezing 'Gevaarlijk jong' door Paul Verhaeghe geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: paul verhaeghe

'De Modernen': kunst uit Nederland in Antwerpen geschreven door deBuren in: Nieuws

Jan Lauwereyns wint VSB Poëzieprijs geschreven door deBuren in: Nieuws

Gratis bezoek aan de Hermitage Amsterdam geschreven door deBuren in: Nieuws

Vlamingen grote winnaars Turing Nationale Gedichtenwedstrijd geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: ramsey nasr

Perdu is gevestigd in Amsterdam, en heeft naast een boekhandel ook een theaterzaal waarin de stichting literaire avonden organiseert, met veel ruimte voor nieuwe ontwikkelingen in proza en poëzie, voor de avant-garde literatuur van de 20e eeuw en voor de grensgebieden tussen literatuur en andere artistieke disciplines. Het juryrapport looft hun aandacht voor aspecten van literatuur die elders onderbelicht blijven.

Meer over stichting Perdu op www.perdu.nl. Hier leest u ook het juryrapport en dankwoord. Schrijver en poëziecriticus (en citybooksauteur) Erik Lindner schreef naar aanleiding van de prijs een essay over Perdu.

deBuren vestigt verder graag uw aandacht op het project Wij, burgers van Europa, een unieke samenwerking tussen deBuren en Perdu met als hoofdvraag: hoe kunnen we de nog onbestaande Europese grondwet lyrisch inleiden?

deBuren feliciteert Stichting Perdu geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: erik lindner, stichting biermans-lapôtre

Inhuldiging in Oostende
Het boek van Holvoet-Hanssen krijgt een poëtisch-muzikale doop op 21 januari in Oostende, na de feestelijke inhuldiging van zijn zeventiende stadsgedicht Aangespoeld in Oostende. Om 12:30 arriveert de schrijver over het water aan de Visserskaai, waar het gedicht op de kademuur werd aangebracht, en wordt hij ontvangen door de burgemeester van Oostende en een fanfare.
Uitgebreide informatie over de activiteiten rond de blijde intocht van Peter Holvoet-Hanssen in Oostende op 21 januari is te lezen op www.vrijstaat-o.be. Zijn Antwerpse stadsgedichten en informatie over het stadsdichterschap is te vinden op www.antwerpenboekenstad.be.

Wie de dichter graag zelf aan het woord hoort over zijn boek, zijn liefde voor Oostende, en over zijn tijd als stadsdichter (of in zijn eigen woorden als ‘StadsPeter’) van Antwerpen leest zijn flessenpostbericht.

Activiteiten in Antwerpen
Peter Holvoet-Hanssen presenteert zijn boek Antwerpen/Oostende ook in Antwerpen, op Gedichtendag, 26 januari. Om 14 u vindt de stadsdichterschapswisseling plaats in het stadhuis van de koekenstad, waar Holvoet-Hanssen de fakkel overdraagt aan Bernard Dewulf. Tussen 19:00 – 20:00 signeert de dichter in Salle Jeanne Simons in Deurne, gevolgd door een afscheidsvoorstelling met madametoutou. Gedetailleerde info over het programma, inschrijvingen en tickets via www.antwerpenboekenstad.be en www.ccdeurne.be.

Op 30 januari wordt het achttiende en laatste stadsgedicht voor Antwerpen van Holvoet-Hanssen ingehuldigd, om 14u in het Middelheim Ziekenhuis. En op 4 februari signeert hij zijn nieuwe boek tussen 15-18u in boekhandel De Groene Waterman.

Boekpresentatie Peter Holvoet-Hanssen in Oostende geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: bernard dewulf, citybooks, oostende, peter holvoet-hanssen, vrijstaat o

Ook citybooks is weer van de partij, want een citybook kan een verhaal of een essay zijn, maar ook een reeks gedichten. Na de overhandiging van het eerste exemplaar van citybooks Utrecht aan burgermeester Aleid Wolfsen vorig jaar, presenteren Ester Naomi Perquin en Erik Lindner presenteren dit jaar hun citybooks.

deBuren heeft een citybookskamer op de eerste verdieping in het Huis van de Poëzie. Om 20:30 draagt Erik Lindner daar zijn citybook over Charleroi voor: hij schreef tien gedichten over de Waalse industriestad. Om 22:00 is het de beurt aan Ester Naomi Perquin. Zij zal uit haar kersverse citybook over Boekarest voordragen en de luisteraars voorzien van een eenpersoonsreisadvies. Daarnaast kunt u de foto’s van Sander Buyck (Charleroi) en Christian Binder (Boekarest) bekijken. Uiteraard zijn de citybooks die Astrid Lampe en Onno Kosters over Utrecht schreven nog altijd gratis te lezen en te beluisteren in het Nederlands, Engels en Frans!

Het avondprogramma is zeer divers, er valt poëzie in alle vormen en maten te ontdekken. Een greep uit het aanbod: verhalenverteller en sprookjeshiphopper Kapabel rapt onder begeleiding van toetsenist Niels Broos. Studium Generale presenteert rap en spoken word. De eerste Utrechtse stadsdichter, en huisfilosoof van het Centraal Museum, Ingmar Heytze presenteert zijn bundel Ademhalen onder de maan. De Asfaltfeeën brengen zijn gedichten. Ook is er een speciaal Franz Kafka-programma samengesteld door Salon Saffier. Zijn werk wordt besproken en enkele gedichten werden op muziek gezet door gitarist Jan Guichelaar. Aspirantdichters kunnen advies vragen tijdens het poëtisch spreekuur. De bloemlezing De Nederlandse poëzie in pocketformaat wordt door de samenstellers Chrétien Breukers en Philip Hoorne gepresenteerd. In ‘The International Room’ bespreken dichters uit verschillende landen hun werk in verschillende talen.

Voor informatie en tickets (16 euro / 12,50 euro studenten) zie www.huisvandepoezie.nl

Huis van de Poëzie: de live poëziebloemlezing waar je doorheen kan lopen! geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: citybooks, erik lindner, ester naomi perquin, gedichtendag, huis van de poezie

Van parallelle universums en hun botsingen geschreven door Vitalski in: Column

Tags: al gore, bart de wever, c.j. lewis, dominique strauss-kahn, elio di rupo, ernst low, george bush, gordon brown, h.g. wells, jan van biesen, jorge luis borges, louis paul boon, nicolas sarkozy, paul auster, peter mandelson, vitalski

Schrijf jouw Lof der Letteren over de kracht van literatuur en win €500! geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: bas heijne, marja pruis, vooys, wilbert smulders

Op maandag 9 januari kwam de Vlaamse auteur Bart Van Loo aan in Chartres voor zijn residentie van twee weken. Van Loo is een notoir francofiel, zoals mag blijken uit zijn oeuvre tot nu toe. Momenteel viert hij successen met zijn boek Chanson: een gezongen geschiedenis van Frankrijk. Voordien publiceerde hij onder meer Als kok in Frankrijk, literaire recepten en culinaire verhalen, en O vermiljoenen spleet, over seks en erotiek in de Franse literatuur.

Van Loo kent het land en de cultuur van onze zuiderburen uiteraard als zijn broekzak; we zijn dan ook benieuwd welke invalshoek hij zal kiezen voor zijn citybook over de stad van 'licht en parfum'. Op zaterdag 21 januari vindt er in Chartres een publieksmoment plaats met de schrijver, in de Mediatheek L'apostrophe. Binnenkort meer nieuws uit Chartres op www.city-books.eu! 

Goce Smilevski, die eerder al een citybook schreef over Skopje, verbleef in december in de Franse stad en is bijzonder enthousiast over zijn ervaringen. Bekijk hier een interview met een plaatselijke televisiezender waarin hij vol vuur vertelt over zijn kennismaking met Chartres en haar bewoners, ‘les Chartrains’.

De Macedoniër voelde zich sterk aangesproken door het Middeleeuwse karakter van de stad. Binnenkort kan het Franse lezerspubliek uitgebreid kennismaken met het werk van Smilevski. Niet alleen dankzij de vertalingen van zijn citybooks over Skopje en Chartres, maar ook via de publicatie van de Franse vertaling van zijn bekroonde roman Sigmund Freud’s sister bij uitgeverij Belfond.

Nieuwsgierig naar het werk van Van Loo? Op woensdag 8 februari komt hij zijn boek Chanson: een gezongen geschiedenis van Frankrijk voorstellen in de Literaire Loketten.

Foto Bart Van Loo © Koen Broos

Wist u al dat u citybooks kunt volgen via Facebook, Twitter en Google+? 

Bart Van Loo voor citybooks naar Chartres geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: bart van loo, chartres, citybooks, goce smilevski

Win een gratis abonnement op literair tijdschrift DW B! geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: atte jongstra, bart vervaeck, berlinde de bruyckere, citybooks, dw b, elma van haren, heidi thomson, hugo bousset, jan lauwereyns, koenraad tinel, kurt egelhof, luc derycke, patrick bassant, yves petry

deBuren feliciteert Gita Deneckere met 'Leopold I' geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: gita deneckere

© Henriette Louwerse

Vertaalproject
Benali schrijft momenteel een tweede citybook, dit keer over de stad Sheffield. Tijdens zijn verblijf in deze stad was hij nauw betrokken bij het Virtual Dutch Translation Project, een samenwerking tussen de Universtiteit van Sheffield, partner van citybooks, en de universiteiten van Cambridge, Nottingham en Londen. 35 studenten vertalen Beeld van een gewapende schrijver op een paard naar het Engels, onder begeleiding van literair vertaler Jonathan Reeder. Benali begeleidde de studenten ook zelf tijdens zijn residentie in Sheffield.

Meer verhalen over Skopje, Sheffield, en de andere citybooks-steden zijn te lezen en te beluisteren via www.city-books.eu.

Lees nu het citybook van Abdelkader Benali over Skopje geschreven door deBuren in: Nieuws

Tags: abdelkader benali, citybooks, sheffield, skopje

* Ik ontvang nu al drie keer per jaar gratis het programmaboekje per post. Dat wordt gewaardeerd en dat wil ik graag zo houden.

* Ik ontvang het programmaboekje nog niet maar wil het graag toegestuurd krijgen op volgend adres.

* Ik wens het boekje niet langer via de post te ontvangen.

Mail naar info@deburen.eu.

Wat wilt u van ons? geschreven door deBuren in: Nieuws