Prijsvraag: wie moet de zorg voor dialecten dragen?
Geschreven door deBuren op 16 februari 2010
Volgende week maandag vindt in FARO een avond plaats die draait rond de prolematiek van de dialecten en streektalen. De titel van de avond stelt direct het probleem: Taal of tongval. Dialectzorg in Vlaanderen en Nederland tussen taalpolitiek en erfgoedbeleid.
deBuren wil alle bezoekers van de website graag de kans geven om een voorschot te nemen op de centrale vraag van de avond: moet de zorg om dialecten uit de taalpolitiek worden losgeweekt? Is deze zorg niet een typisch onderdeel van immaterieel erfgoedbeleid? Of is de vraag naar de status van (streek-)talen en dialecten juist bij uitstek een politieke vraag?
Formuleer een antwoord in vijf á tien zinnen via de reageerknop hieronder en maak kans op het boek waarrond de avond draait: Taal of tongval? De gespleten Limburgse kus, oraal erfgoed en taalpolitiek van Rob Belemans.
En wie weet hoe jouw perspectieven de sprekers van die avond nog kunnen beïnvloeden?
Reageer
Velden gemarkeerd met een sterretje zijn verplicht.
Reacties
Hoezeer ik Geert Van Istendael en Kurt Van Eeghem ook respecteer, ik deel hun denigrerende visie op het "verkavelingsvlaams" allerminst. Akkoord dat Noord en Zuid sinds 1585 uit mekaar gegroeid zijn (niet enkel qua taal overigens), maar omdat zij met 16 miljoen zijn is hun taal juist en de onze fout? Iedreen vindt de Zuid-Afrikaanse neologismen als "moltrein" leuk, maar niemand schijnt ons een duimspijker, kinderkribbe, voetpad of stortbad te gunnen. In het echt Nederlands moet het Frans klinken en zeggen we dus resp. punaise, crèche, trottoir en douche. Nee, sorry, daarvoor hebben wij te lang in de frontlijn geleefd!
re: Prijsvraag: wie moet de zorg voor dialecten dragen?
Door Edi Clijsters 17/02/10 (1 jaar geleden)
Vergelijk even met architecturaal erfgoed. Belangrijke hoogtepunten (of tenminste representatieve voorbeelden) van architectuur uit het verleden moeten door de overheid tegen afbraak en/of verval worden beschermd. Maar dat betekent geenszins dat alleen nog in historische stijlen mag worden gebouwd, integendeel. Als het over taal gaat, draai ik de zaken om: ik vind dat de overheid - veel meer dan nu in de praktijk het geval is - op de eerste plaats kennis en gebruik van het algemeen beschaafd Nederlands moet bevorderen (via onderwijs, omroep, ouderbegeleiding). Daarnaast kan bescheiden subsidiëring worden voorzien voor heemkundige of filologische belangstellenden die de autenticiteit van dialecten willen bestuderen en bewaren. Maar hier moeten op de eerste plaats belangstelling en inzet vanuit 'het veld' blijken. Dat het verfoeilijke verkavelingsvlaams zal uitsterven is een mooie droom, daar zorgt de commercie wel voor.
(ec)
Met het overhevelen van de dialectzorg van het taalpolitieke naar de erfgoedcel zijn de dialecten in een terminale fase gekomen. Ingedommeld in formol mogen ze alleen nog met witsatijnen handdoekjes aangeraakt worden. 1 keer per jaar staan ze afgestoft in een etalage en met ooo's en aaa's bewonderen we hen, de lucht hangt vol van de zangerige, nukkige, boertige, snerpende of blatende doodsreutels en we pinken een traantje weg bij de herinnering aan omaatjes en opaatjes. Wanneer twee vingerkootjes beschuldigend tegen het etalagevenster komen kloppen - één richting de Rand die zijn jaloezie jegens de ingeweken nouveaux riches uitfoetert als een taalprobleem en daarvoor een heel land taalpolitiek barricadeert, de ander richting The Disney Company - tikken wij aan onze kant op het glas en zeggen "koediewoedie" om ons verstaanbaar te maken.
De opsluiting in een erfgoedcel is niet de nobele intentie die we nodig hebben voor onze dialecten. In een land met 3 officiële talen en tig officieuze talen en dialecten is het jammer dat we niet tot een volwassen taalpolitiek kunnen komen. Er moet onderscheid zijn tussen het belang van een administratie om goed en efficiënt te kunnen communiceren enerzijds en de rijkdom van veeltaligheid anderzijds, maar zoals we vandaag bezig zijn, zijn we de kelen van de dialecten aan de dichtknijpen ter meerdere eer en glorie van de bureaucratie. Het erfgoedidee is hierbij alleen maar goed genoeg om de bloedsporen na de moord op te ruimen.
Met vriendelijke groet,
Xavier Roelens
Ps: Ik schrijf dit niet om een boek aan mijn boekenkast toe te kunnen voegen, maar omdat het me pijn doet om te horen hoe mijn West-Vlaams verloren gaat, terwijl de steunmiddelen die de EU biedt, niet aangewend kunnen worden.
re: Prijsvraag: wie moet de zorg voor dialecten dragen?
Door vercoutere rebecca 22/02/10 (1 jaar geleden)
Ik zie niet onmiddellijk een oplossing, hoezeer ik de teleurgang van de dialecten ook betreur... Dialecten moeten behouden blijven, weerspiegelen de cultuur van een volk en een streek en zijn in mijn ogen even waardevol als gebouwen, boeken en streekproducten (die nu opeens weer zo populair zijn en gepromoot worden), maar helaas : op school of in de winkel hoor je ze nog zelden, ze worden geweerd uit het dagelijkse leven en de samenleving is veel gemengder geworden, mensen verhuizen, werken in een andere provincie, trouwen met mensen uit een totaal andere streek... Ik denk niet dat subsidies hier kunnen helpen, het is vechten tegen een evolutie die zich sowieso gaat doorzetten, het beste waarop we kunnen hopen is een 'kroniek', een inventarisering van de dialecten, zodat ze misschien wel uit het dagelijkse leven verdwijnen, maar niet uit de geschiedenis. In memoriam...