Prijsvraag: wat maakt ons tot wie we zijn?
Geschreven door deBuren op 2 februari 2010
Vlak na de gewelddadige incidenten in de Brusselse probleemwijken laat deBuren deskundigen debatteren over identiteitsvorming bij jongeren in Brussel. Lees meer.
deBuren geeft 5 exemplaren weg van de nieuwe publicatie Identiteit en interculturaliteit. Identiteitsconstructie bij jongeren in Brussel (VUBPress) samengesteld door politicoloog Bleri Lleshi en Marc Van den Bossche (onderzoeker VUB).
Geef in 5 à 10 regels uw mening over: Wat maakt ons tot wie we zijn?
Insturen kan tot 9 februari via de reageerknop hieronder.
Na het afsluiten van de wedstrijd op 10 februari zijn de volgende personen beloond met een boek: Rose Duhamel, Selim, Youssef, Nancy en Ludo Beheydt.
Reageer
Velden gemarkeerd met een sterretje zijn verplicht.
Reacties
Identiteit? Hoeft niet per sé in het enkelvoud. Amin Maalouf heeft het over "Les identités meutrières", ik houd het liever over "identités plurielles" : in Brussel méér dan een theoretisch concept.
Ben ik een Nederlandstalige of een meertalige Brusselaar ? Ben ik Vlaming-af als ik eens een keertje in andere taal droom. Als ik meer van Edmonde Charles-Roux houd dan van stomweg Marnix Gijsen ? Mag ik nog kregelig reageren als ik naast een FDF-er sta maar ook in zwerende puisten uitbreek als een slimste mens onzin over Brussel uitbraakt ? Als ik meer van couscous dan van hete bliksem houd ? Maar dan weer elke maandag Johannes van Dam in het Parool opzoek en Libération dans eens achterwege laat ?
In Brussel alleen kan het allemaal op één en dezelfde dag.
We zijn wat we willen zijn. We zijn niet louter het product van de (geografische en maatschappelijke) omgeving waarin we terecht zijn gekomen. We zijn niet louter wat onze ouders en leraars (niet beperkt tot de schoolse betekenis van het woord) van ons hebben proberen te maken. We zijn niet het resultaat van de kansen die we gekregen hebben, maar wel van deze die we aangegrepen hebben. Of zoals Sartre het uitdrukte: "l'important, ce n'est pas ce qu'on a fait de moi, mais ce que j'ai fait, de ce qu'on a fait de moi".
Wij zijn een optelsom van veel factoren.Genetisch zijn we veel verschuldigd aan onze ouders, we reageren op de ander door onze taal die zelf weer uitdrukking geeft aan onze culturele, sociaal-economische en geografische situatie.Zonder de ander zijn wij niet.
complexe vraag, niet in enkele zinnen te vatten!
wie zijn we? dit valt samen met ons gedrag. wisselwerking tussen genetische processen en sociale omgeving (sociale leertheorie): opvoeding, cultuur,..., ons menselijk gedrag is interactie tussen omgevingsfactoren en persoonlijke trekken,
we hebben reeds een aantal kenmerken die in ons vastliggen, het is de interactie met de omgeving die bepalend is in wat we worden, dit is in twee richtingen, we komen terecht in een gezin, maar we kiezen deels ook onze omgeving (vrienden, school etc) het is hoe wij omgaan vanuit onze chassis (talenten, karakter...) met onze omgeving, we hebben steeds de vrijheid om te bepalen hoe we reageren, ons gedrag is niet een reaktie op een situatie maar een antwoordt op onze interpretatie van een situatie, onze gevoelens kunnen we zelf sturen.
We zijn niet altijd wie we zouden willen zijn en we zijn nogal wees wat en wie niet willen zijn. Die confrontatie kan boeiend uitpakken, als men met die ontwikkeling van het zelf voldoende begaan is, zonder er een obsessie van te maken. Natuurlijk, als 20-jarige kijk je anders tegen jezelf aan dan 20 jaar later. Maar het zijn die ervaringen en de weerklank, erkenning van anderen die ons kunnen vormen. Placet expiriri is dus een mooi beginsel.
Identiteit is een te statisch woord, maak er liever identificatie van. Dat is een proces, een dynamisch gebeuren. Genesteld in de taal waarin ik toevallig ben opgegroeid ben ik voor een stuk een product van een doorlopende mentale programmering, die wordt uitgevoerd door opvoeding, school en media. En in dat constructieproces word ik lid van een gemeenschap verwerf ik een culturele identiteit die mij de warme voedingsbodem biedt om met open geest de andere tegemoet te komen. Voor mij geen multiculturaliteit met schotten, maar een ontdekkende interculturaliteit waarin ik zoekend en twijfelend een eind weegs kan gaan met die ander. In die ontmoeting word ik wie ik ben.
Er is de cultuur waarin je werd ingebed, het gedrag dat je al dan niet tijdens je jeugdjaren kopieerde, eventuele trauma's die je te verwerken kreeg, de werking van je biologisch materiaal,...
In hoeverre daarmee de Brusselse incidenten te verklaren zijn, laat ik in het midden. Wel vraag ik me hoe langer hoe meer af welke rol (vermeende) sociale uitsluiting hierin speelt.
Indentiteit is een moeilijk te bepalen woord. Niet enkel je afkomst telt? Ik hoor liever spreken over achtergrond 'background'. Iemands achtergrond houdt alle elementen in, niet alleen afkomst (sociaal/geografisch) maar ook alle persoonlijke ervaringen/belevingen uit het verleden die maken dat je bent wie je bent. iedereen heeft een achtergrond, die deel uitmaakt van het nu en hoe eenieder in het leven staat. En daar moet de focus dan ook op liggen. We zitten allemaal in hetzelfde bootje.
Identiteit is iets waar je je verbonden mee voelt. Je kan je verbonden voelen met je onmiddellijke buurt of wijk, stad, regio of land waarin je verblijft/verbleef. Maar het kan ook je familie, religie, taal of afkomst zijn. Voor jongeren is het vaak verbonden met muziek, de sportclub, jeugdvereniging of school. Als je werkt of je je ergens voor engageert kan het je bedrijf of organisatie zijn. Het kan van alles zijn tegelijkertijd. Aan een identiteit worden eigenschappen toebedicht die mensen omsluiten of net uitsluiten. Anderen bepalen soms jouw identiteit en dan kan je plots behoren tot een ghetto, minderheid of subcultuur. Dan kan het moeilijk worden als je meisje, homo, neger, oud, Marokkaan of jood wordt genoemd. Wij worden dan zij en als anders ervaren. De rijkdom van de diversiteit wordt clichéachtige armoede en vooroordeel. Wordt samen dan iets anti of iets pro?
De tijd, de plaats en het milieu van geboorte lijken me de cruciale factoren die ons maken tot wie we zijn. en wat we zullen worden. Niet dat onze identiteit daarmee op voorhand volledig bepaald is en voor altijd vastligt. Zeker hier en vandaag lijken de mogelijkheden voorhanden om de eigen identiteit zelf vorm te geven. Toch is dit mijns inziens slechts in beperkte mate mogelijk en is de kern van iemands identiteit vrij onveranderlijk. Vandaar ook dat in het interculturele vraagstuk de eis tot volledige assimilatie van mensen met een andere culturele achtergrond onredelijk is. Dat wil echter niet zeggen dat het tegenovergestelde alternatief een optie is en dat van mensen geen toegevingen verwacht mogen worden. Zolang die toegevingen de integriteit van hun identiteit maar niet aantast. Natuurlijk is dit slechts de mening van een leek die zijn kennis over dit onderwerp graag wil verrijken met de inzichten van mensen die er meer van afweten.
Wat maakt ons tot wie we zijn? Mmh .. moeilijk!
Allereerst denk ik aan onze opvoeding: je ouders en leerkrachten die je waarden en normen meegeven. Klinkt cliché maar ik ben ervan overtuigd dat zij hier een grote rol in spelen.
Als we wat ouder worden ontwikkelen we een vriendenkring, onze peergroup. Deze vrienden vinden we zeer belangrijk: we doen hen na, brengen veel tijd door samen, ... Zij spelen dus ook een zeer belangrijke rol in onze vorming tot identiteit! Jongeren en pubers vinden deze groep zelfs de belangrijkste in hun leven.
Als laatste denk ik ook aan de kansen die we hebben in ons leven: zowel financieel als medisch etc.
Identiteit is een beladen woord, dat velen als iets negatiefs aanvoelen. Nochtans kan niemand zonder identiteit. Het is een normaal proces waarbij het individu zichzelf leert kennen en de interactie met andere mensen een plaats geeft. Het is ook een ingewikkeld proces, waarbij familiale elementen, afstamming, sociale aanhorigheid, religie een rol spelen. Maar evengoed verbondenheid met de plaats waar men opgroeit, kennis die men verwerft, vriendschappen die men sluit, ouders en familieleden die men begraaft, ruimte en kansen op ontwikkeling, aanvaarding in en door medeburgers. En daar bovenop is het ook nog eens een evolutief gegeven. Identiteit is niet statisch en kan in de tijd veranderen. In elk geval vergt het een inspanning van alle betrokkenen. En een toekomstperspectief.
k ben een paarden liefhebber en er werd mij steeds verteld dat de waarde van een paard bepaald is door 3 aspecten:Het Interieur , het exterieur en de omgevings factoren . Voor mij ligt de grote basis van de identiteit van een persoon ook door bij deze 3 deel facetten ; een driehoeksverhouding die iedere persoon in zijn macht heeft
Het Interieur ; is het karakter , de aangeboren intelligentie en de lichamelijke gezondheid van een mens .De aard van het beestje .
Het exterieur ; het soort lichaam dat je meegekregen hebt van de natuur zal ook vroeg of laat de verdere identiteit beinvloeden ..Mooi zijn of lelijk , groot of klein , dik of dun , etc .. dit zijn dingen die je met je moet meedragen en die vroeg of laat een impact op je verdere identiteit zal hebben
De omgevingsfactoren zijn direct of indirect verbonden met het interieur en exterieur
Wat we zijn is wat we doen.
Ons geheel bestaan is niets meer dan de totaalsom van alle daden die we gesteld hebben.
Een samenhang van beelden over zichzelf die tot een belangrijke relatie staan met de omgeving en hoe we door die omgeving ontvangen worden. Onze relatie met de ander, de vooroordelen, indrukken en de stereotypes van de ander hebben een aanzienlijk invloed op wie worden, op wie we zijn.
Een mens is wat hij begrijpt te zijn.
Een mens is niet wat hij begrijpt te zijn, maar wat hij dénkt te begrijpen te zijn.
Wat mezelf betreft is het de zoektocht die me maakt tot wat ik ben, en het werkwoord "zijn" komt me hier al fout voor. "Wordend" is wat de mens is. Wordend is hier zoekend. Of dat nu naar een bewustzijn is (zoals onze moderne, comfortabele maatschappij dit - decadente? - denken toelaat), naar een god (zoals de gehele wereld buiten West-Europa), of naar voedsel (zoals op nog veel te veel plaatsen op onze mensenwereld).
En vanaf, zo lijkt mij, de mens stopt te denken of te zoeken, vervalt hij in wat hem zo eigen is: aardse gruwel. Want de mens, stompzinnige wolf, heeft zichzelf al vele littekens toegebracht.
Maar zolang het verstand onze handen leidt, hoeven we niet in pessimisme te vervallen.
Om een metafoor te gebruiken; onze identiteit kent dezelfde samenstelling als een atoom. Je hebt een kern, die bestaat uit principes, idealen, normen en waarden. Rond die kern cirkelen honderden, duizenden meningen, vooroordelen, losse gedachten. Onze kern van waarden en normen bepaalt welke vooroordelen, welke meningen aangetrokken worden en blijven cirkelen rond die kern. Het geheel is je identiteit. Het is een evidentie om te zeggen dat je kern bepaald wordt door zowel je cultuur als je natuur.
In Brussel heb je allerlei soorten atomen, die botsen of samenwerken, die ruzieën of vriendschap sluiten. Het is mijn overtuiging dat de kernen van de mensen meer op elkaar lijken dan men op het eerste zicht zou zeggen. Zo ook in Brussel. Als we elk onze kern zouden openstellen tot elkaar in plaats van onze meningen als schild en hamer te gebruiken, dan denk ik dat Brussel een gigantisch harmonische Molecule zou kunnen zijn!
De keuzes die we maken, of niet maken. Onze zin om te leven, of niet. Onze begerigheid om de ons omringende invloeden in ons op te nemen, of niet. De erkenning van onze eigen fouten, of niet. De erkenning van de ander, of niet. De weerstand die we bieden aan hen die ons onderdrukken, of niet. De durf om ons zelf te zijn, of niet.
we zijn een mix van traditie en cultuur, opvoeding en paplepels van andermans gedachten en uiteindelijk ook een stukje wat we er zelf van willen maken... Bij sommigen sluit dit allemaal naadloos op elkaar aan, maar helaas geldt dit niet voor iedereen : wrijvingen tussen de verschillende invloeden trekken en duwen en zorgen voor ware tecktonische verschuivingen...met aardbevingen in het karakter tot gevolg.